Σέιχ Σου: Βόλτες, μονοπάτια και θέα πάνω από τη Θεσσαλονίκη

Λίγα λεπτά πάνω από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, στις νότιες πλαγιές του Χορτιάτη, απλώνεται το μεγαλύτερο περιαστικό δάσος της Ελλάδας: το Σέιχ Σου, γνωστό και ως Κεδρηνός Λόφος. Χιλιάδες στρέμματα με πεύκα και κυπαρίσσια, ένα εκτεταμένο πλέγμα πεζοπορικών διαδρομών και μονοπατιών και μια πανοραμική θέα που, τις καθαρές μέρες, φτάνει από τον Θερμαϊκό ως τον Όλυμπο. Είναι ο κύριος χώρος πρασίνου της πόλης, ένας τόπος για περπάτημα, ποδήλατο και ξεκούραση, μόλις ένα τέταρτο από το κέντρο.
Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό αφιερωμένο στο Σέιχ Σου της Θεσσαλονίκης. Θα δείτε τι ακριβώς είναι αυτό το δάσος και από πού κρατά το όνομά του, πώς διαμορφώθηκε στη σημερινή του μορφή, ποιες είναι οι σηματοδοτημένες διαδρομές και τα μονοπάτια του, τι θέα θα αντικρίσετε από ψηλά και, τέλος, πώς θα φτάσετε εκεί από το κέντρο της πόλης.
Τι είναι το Σέιχ Σου
Το Σέιχ Σου είναι το μεγαλύτερο περιαστικό δάσος της Ελλάδας. Απλώνεται στις νότιες και νοτιοδυτικές πλαγιές του Χορτιάτη, στους λόφους που οριοθετούν την πόλη από τα βόρεια, και είναι γνωστό και με μια δεύτερη ονομασία: Κεδρηνός Λόφος. Η έκτασή του φτάνει περίπου τα 30.000 στρέμματα. Κρατική καταγραφή του περιαστικού δάσους αναφέρει έκταση 29.790 στρεμμάτων.
Η περιοχή είναι χαρακτηρισμένη ως Τοπίο Ιδιαιτέρου Φυσικού Κάλλους, με συνολική περίμετρο περίπου 28,9 χιλιομέτρων. Πρόκειται, δηλαδή, για μια περιοχή με θεσμοθετημένο καθεστώς προστασίας, κυριολεκτικά στο κατώφλι της πόλης.
Γιατί λέγεται Σέιχ Σου: Η ιστορία του ονόματος
Η ονομασία «Σέιχ Σου» προέρχεται από τα τουρκικά (Şeyh Su) και αποδίδεται στα ελληνικά ως «το νερό του Σεΐχη». Σύμφωνα με μία εκδοχή, το όνομα προήλθε από μια βρύση που υπήρχε μέσα σε ένα μουσουλμανικό νεκρικό μνημείο, γνωστό ως τουρμπές. Κατά μια άλλη παράδοση, το όνομα συνδέθηκε με έναν σεΐχη που φέρεται να ενέπνευσε τη φύτευση δέντρων στον λόφο για την προστασία της πόλης από τις πλημμύρες.
Η παλιά ονομασία τεκμηριώνεται από μια πινακίδα του 1760 που είχε βρεθεί σε μια παρακείμενη, ερειπωμένη πια πηγή. Η δεύτερη ονομασία, «Κεδρηνός Λόφος», που παραπέμπει στον βυζαντινό χρονικογράφο Γεώργιο Κεδρηνό, προτάθηκε από τον ποιητή Γεώργιο Βαφόπουλο στο Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης ως ελληνική ονομασία για το Σέιχ Σου. Έτσι, το ίδιο δάσος συναντάται σήμερα και με τα δύο ονόματα.
Από τα «Χίλια Δέντρα» στο σημερινό δάσος
Το νοτιοδυτικό τμήμα της περιοχής ήταν παλαιότερα γνωστό ως «Χίλια Δέντρα». Η περιοχή ήταν από παλιά δασώδης, όμως στις αρχές του 20ού αιώνα είχε αποψιλωθεί από την εντατική ξύλευση, την υπερβόσκηση και τις εκχερσώσεις για καλλιεργήσιμη γη. Η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια αναδάσωσης έγινε το 1929, από τους καθηγητές Π. Κοντό και Χ. Γεωργόπουλο. Η σημερινή μορφή του δάσους οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις εκτεταμένες αναδασώσεις του 20ού αιώνα: φυτεύτηκε κατά τη δεκαετία του 1930, κυρίως με τραχεία πεύκη και κυπαρίσσι, και σε διάστημα περίπου 60 ετών μπήκαν στο χώμα γύρω στα 5 εκατομμύρια δέντρα.
Στην πρόσφατη ιστορία του δάσους, η μεγάλη τομή ήταν η πυρκαγιά του 1997. Ξέσπασε την Κυριακή 6 Ιουλίου 1997, στις 15:35, και έκαψε περίπου 16.500 έως 16.640 στρέμματα, πάνω από το μισό, γύρω στο 56%, της συνολικής έκτασης. Ακολούθησαν έργα αποκατάστασης: αντιπλημμυρικά κορμοπλέγματα και κορμοδέματα, ενώ ακολούθησαν εκτεταμένες φυτεύσεις διαφόρων ειδών.
Σήμερα στο Σέιχ Σου έχουν καταγραφεί περίπου 277 είδη ανώτερων φυτών. Το μεγαλύτερο μέρος, περίπου το 75%, καλύπτεται από πευκοδάση, ενώ ανάμεσα στα πεύκα και τα κυπαρίσσια θα συναντήσετε και πουρνάρια και πλατάνια.
Οι σηματοδοτημένες διαδρομές και τα μονοπάτια
Το δάσος διατρέχεται από πεζοπορικές διαδρομές σημασμένες με το γράμμα Μ, με πιο γνωστή τη Μ1. Γύρω από τις βασικές διαδρομές υπάρχει εκτεταμένο δίκτυο μικρότερων μονοπατιών και δασικών δρόμων. Έτσι, μπορείτε να επιλέξετε από μια σύντομη βόλτα μέχρι μια μεγαλύτερη διαδρομή μέσα στη φύση.
Πέρα από το περπάτημα και το ποδήλατο, το δάσος προσφέρεται και για πικνίκ, ενώ διαθέτει υποδομές αναψυχής όπως καθιστικά και τραπέζια.
Η θέα προς τη Θεσσαλονίκη και τον Θερμαϊκό

Ένας από τους βασικούς λόγους που ανεβαίνει κανείς στο Σέιχ Σου είναι η θέα. Στην καταγραφή του Τοπίου Ιδιαιτέρου Φυσικού Κάλλους, το υψόμετρο της περιοχής κυμαίνεται από 100 έως 563 μέτρα, και από τα ανοίγματα ανάμεσα στα δέντρα ξεδιπλώνεται μια πανοραμική εικόνα της πόλης και του Θερμαϊκού κόλπου. Τις καθαρές μέρες, στο βάθος του ορίζοντα διακρίνεται ακόμη και ο Όλυμπος.
Πώς θα πάτε και τι να έχετε υπόψη
Το Σέιχ Σου βρίσκεται ακριβώς βόρεια του αστικού ιστού, με σημεία πρόσβασης μεταξύ άλλων από τον Άγιο Παύλο και τις γύρω περιοχές. Ορισμένα σημεία πρόσβασης απέχουν περίπου 15 λεπτά οδικώς από το κέντρο, ανάλογα με την κίνηση. Είναι ο κύριος χώρος πρασίνου της πόλης και, σύμφωνα με τα ισχύοντα στοιχεία, η είσοδος είναι δωρεάν. Καλή ιδέα είναι να έχετε μαζί σας νερό και άνετα παπούτσια για περπάτημα, ειδικά αν σκοπεύετε να ακολουθήσετε κάποια από τις μεγαλύτερες διαδρομές.
Αν σχεδιάζετε μια εξόρμηση στη Θεσσαλονίκη, μπορείτε να δείτε τις επιλογές διαμονής στη Θεσσαλονίκη και να τις ταξινομήσετε ανάλογα με αυτά που σας ενδιαφέρουν. Και αν θέλετε να συνδυάσετε τη βόλτα στο δάσος με την υπόλοιπη πόλη, ρίξτε μια ματιά και στα 31 αξιοθέατα της Θεσσαλονίκης.
