
Η Άνδρος είναι το βορειότερο νησί των Κυκλάδων και το δεύτερο σε έκταση μετά τη Νάξο, με 374 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι αρχαίες προσωνυμίες της, Υδρούσα, Λασία, Νωναγρία και Επαγρίς, οφείλονταν στα νερά και στην πλούσια βλάστησή της. Αυτό είναι ακόμα το πρώτο που καταλαβαίνει όποιος ανεβαίνει στο εσωτερικό: καταπράσινες κοιλάδες, ρέματα και καταρράκτες, ορισμένοι από τους οποίους διατηρούν νερό ακόμη και το καλοκαίρι.
Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για τα αξιοθέατα της Άνδρου: από τον φάρο Τουρλίτη και την παραλία Της Γριάς το Πήδημα μέχρι τα δύο κάστρα, τη Μονή Παναχράντου, το σπήλαιο του Αλαδινού, τους καταρράκτες της Πυθάρας και τα μονοπάτια που έκαναν το νησί γνωστό ως πεζοπορικό προορισμό και οδήγησαν στην πρώτη ευρωπαϊκή πιστοποίηση του Andros Route το 2015.

Η Χώρα είναι χτισμένη πάνω σε μια στενή χερσόνησο που καταλήγει σε ένα μικρό νησάκι με το μεσαιωνικό κάστρο, ανάμεσα σε δύο παραλίες: το Νειμποριό και το Παραπόρτι. Είναι περισσότερο νεοκλασική παρά κυκλαδίτικη, με αρχοντικά στον κεντρικό δρόμο και μαρμάρινα σοκάκια. Ο κεντρικός δρόμος φτάνει στην πλατεία του Αφανή Ναύτη, εκεί που το νησί μοιάζει να βουτά στη θάλασσα.
Διαβάστε τον πλήρη οδηγό μας για τη Χώρα, με τα μουσεία και τις αποστάσεις από τα άλλα χωριά: Χώρα Άνδρου: Τι να δείτε στην αρχοντική πρωτεύουσα του νησιού.

Στην άκρη της χερσονήσου, πάνω στη νησίδα, στέκουν τα ερείπια του Κάτω Κάστρου. Χτίστηκε το 1207 και αποτέλεσε την κατοικία του Ενετού ηγεμόνα του νησιού. Οι πύργοι, οι στρατώνες και τα οικόσημα των Ενετών ηγεμόνων διατηρούνταν σε καλή κατάσταση μέχρι το 1943, όταν το κάστρο καταστράφηκε από γερμανικό βομβαρδισμό. Σήμερα σώζονται μόνο τα ερείπιά του.

Ο Τουρλίτης στέκει πάνω σε έναν βράχο μέσα στη θάλασσα, απέναντι από το ενετικό κάστρο της Χώρας, με τον κυλινδρικό του πύργο να φτάνει σε ύψος τα 7 μέτρα. Ο αρχικός φάρος κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και τέθηκε σε λειτουργία το 1897, όμως τον Σεπτέμβριο του 1943 βομβαρδίστηκε από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις. Περισσότερα από πενήντα χρόνια αργότερα, το 1994, η οικογένεια Γουλανδρή χρηματοδότησε την ανακατασκευή του. Είναι ο μοναδικός ελληνικός φάρος που έχει κτιστεί πάνω σε βράχο μέσα στη θάλασσα.
Διαβάστε τον πλήρη οδηγό μας για τον φάρο, με την ιστορία του και το πού ακριβώς βρίσκεται: Ο φάρος Τουρλίτης στην Άνδρο: Η ιστορία του και πού βρίσκεται.

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Άνδρου ιδρύθηκε το καλοκαίρι του 1979, για να στεγάσει τα γλυπτά που κληροδότησε στη γενέτειρά του ο γλύπτης Μιχάλης Τόμπρος. Η συλλογή εμπλουτίστηκε αργότερα με έργα νεοελληνικής γλυπτικής από την προσωπική συλλογή του ζεύγους Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Η Νέα Πτέρυγα εγκαινιάστηκε το καλοκαίρι του 1986. Το καλοκαίρι του 2026 η Νέα Πτέρυγα παραμένει κλειστή για εργασίες συντήρησης, ενώ η περιοδική έκθεση του μουσείου φιλοξενείται στην Παλαιά Πτέρυγα. Στις συλλογές του μουσείου περιλαμβάνονται επίσης έργα των Τσαρούχη, Μόραλη, Τέτση και Χατζηκυριάκου-Γκίκα.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Χώρας ιδρύθηκε το 1981 με δωρεά του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή και εκτείνεται σε δύο ορόφους. Τα εκθέματά του χρονολογούνται από την Προϊστορική και την Αρχαϊκή Εποχή μέχρι τους μεταβυζαντινούς χρόνους. Από το 1981 εκτίθεται εδώ ο Ερμής της Άνδρου.
Το Ναυτικό Μουσείο βρίσκεται πάνω στην πλατεία του Αφανούς Ναύτη και παρουσιάζει τη ναυτική ιστορία του νησιού μέσα από ημερολόγια ναυτικών, ναυλοσύμφωνα, φωτογραφίες, λιθογραφίες, ναυτικά όργανα και μακέτες ανδριώτικων πλοίων. Η Καΐρειος Βιβλιοθήκη φυλάσσει σπάνιες εκδόσεις, χειρόγραφα, ιστορικά αρχεία και τη συλλογή του Θεόφιλου Καΐρη, θεολόγου, φιλόσοφου και αγωνιστή του 1821. Πρωτεργάτης της ίδρυσής της ήταν ο ιστορικός Δημήτριος Ι. Πολέμης. Στη Χώρα βρίσκεται και το Ίδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως.

Το Μπατσί είναι το πιο κοσμοπολίτικο παραθαλάσσιο χωριό της Άνδρου. Είναι απλωμένο αμφιθεατρικά γύρω από τον ομώνυμο όρμο με την αμμουδερή παραλία, και στο λιμάνι του δένουν αλιευτικά και εκδρομικά σκάφη. Η παραλία του έχει ρηχά νερά και είναι πλήρως οργανωμένη. Κοντά του βρίσκονται μερικές από τις πιο πολυσύχναστες παραλίες του νησιού, όπως η Χρυσή Άμμος, ο Άγιος Κυπριανός και ο Άγιος Πέτρος.
Το Γαύριο, στο βορειοδυτικό άκρο της Άνδρου, είναι το κύριο λιμάνι του νησιού και η πρώτη εικόνα που αντικρίζει κανείς όταν φτάνει με το πλοίο. Απέχει 32 χιλιόμετρα από τη Χώρα. Μαζί με το Μπατσί συγκεντρώνουν την κύρια τουριστική υποδομή της Άνδρου.
Ο Όρμος Κορθίου είναι παραθαλάσσιο χωριό στη νοτιοανατολική πλευρά της Άνδρου και ο κύριος οικισμός όλης της περιοχής του Κορθίου. Στο εσωτερικό του οικισμού απλώνεται ο κεντρικός πεζόδρομος. Από εδώ ξεκινάτε για την παραλία Της Γριάς το Πήδημα, ανατολικά, και για το Πάνω Κάστρο, που στέκει στο οροπέδιο βόρεια.

Ανατολικά από τον Όρμο Κορθίου βρίσκεται μια αμμουδιά με έναν πελώριο βράχο που υψώνεται λίγα μέτρα από την άμμο. Το όνομά της το χρωστάει σε έναν θρύλο που κυκλοφορεί σε τρεις εκδοχές, και όλες συνδέονται με τον ίδιο βράχο. Στην πιο διαδεδομένη, η γριά πρόδωσε το Πάνω Κάστρο, που η παράδοση λέει και Κάστρο της Γριάς.
Διαβάστε τον πλήρη οδηγό μας για την παραλία, με τον θρύλο και τη διαδρομή: Της Γριάς το Πήδημα στην Άνδρο: Ο θρύλος, ο βράχος και πώς θα φτάσετε.

Το Πάνω Κάστρο στέκει σε ένα οροπέδιο βόρεια του Όρμου Κορθίου, σε υψόμετρο περίπου 560 μέτρων, στην απόκρημνη απόληξη του Γερακώνα. Το κατασκεύασαν οι Βενετοί στις αρχές του 13ου αιώνα, και εκεί έτρεχαν να προστατευτούν οι κάτοικοι όταν οι βιγλάτορες που φυλούσαν τη μεριά του ανοιχτού Αιγαίου ειδοποιούσαν για κίνδυνο. Σώζονται ερείπια από σπίτια, δεξαμενές, πύργους και τμήματα των τειχών. Βρίσκεται πάνω από το χωριό Κοχύλου και στην είσοδό του ανεβαίνετε 143 σκαλοπάτια.

Η Μονή Παναχράντου είναι χτισμένη σε βραχώδη πλαγιά πάνω από το χωριό Φάλλικα, νότια της Χώρας. Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε τον 10ο αιώνα από τον Νικηφόρο Β' Φωκά, μετά την εκστρατεία του εναντίον των Αράβων της Κρήτης. Στο καθολικό της φυλάσσονται μια εικόνα της Παναγίας που η παράδοση αποδίδει στον ευαγγελιστή Λουκά και η τίμια κάρα του Αγίου Παντελεήμονα, που μεταφέρθηκε εδώ από την Κωνσταντινούπολη το 1705.

Οι καταρράκτες της Πυθάρας βρίσκονται στην καταπράσινη πλαγιά της Αποίκιας και η λαϊκή παράδοση τους λέει «Νεραϊδότοπο». Η ρεματιά έχει καταρράκτες και λιμνούλες πνιγμένες στο πράσινο και τροφοδοτείται από τις πηγές του όρους Πέταλο. Η διαδρομή έχει πυκνή βλάστηση που δεν θυμίζει κυκλαδίτικο τοπίο, και στον δρόμο σώζεται η παλιά πέτρινη στέρνα όπου οι κάτοικοι έπλεναν τα ρούχα τους.

Στα Αποίκια βρίσκεται η πασίγνωστη πηγή της Σάριζας. Το νερό της είναι πλούσιο σε μεταλλικά στοιχεία και παραδοσιακά θεωρείται ότι έχει ευεργετικές ιδιότητες. Η πηγή αποτελεί ένα από τα γνωστότερα αξιοθέατα του χωριού. Από το ίδιο σημείο ξεκινά και η διαδρομή για τη ρεματιά της Πυθάρας.

Οι Μένητες είναι από τις πιο πράσινες περιοχές της Άνδρου, ένας παραδοσιακός οικισμός χτισμένος ανάμεσα σε καρυδιές και πλατάνια. Είναι γνωστοί για τις ξακουστές πηγές τους και για τα πέτρινα λιοντάρια που τις κοσμούν.
Το σπήλαιο στο χωριό Αλαδινό έχει ηλικία 4,5 έως 5 εκατομμυρίων ετών και έκταση περίπου 500 τετραγωνικά μέτρα. Το εξερεύνησε ο Ιωάννης Πετρόχειλος, πρωτοπόρος της ελληνικής σπηλαιολογίας και συνιδρυτής της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας. Στο εσωτερικό του θα δείτε σταλακτίτες, σταλαγμίτες, κρεμαστούς βράχους και πολύχρωμα πετρώματα. Η διαδρομή στο επισκέψιμο τμήμα του είναι 150 μέτρα.

Ο Πύργος του Αγίου Πέτρου είναι κυλινδρικός, έχει ύψος 20 μέτρα και χρονολογείται στους Ελληνιστικούς Χρόνους, στον 4ο με 3ο αιώνα π.Χ. Είναι κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από ντόπιο σχιστόλιθο και η διάμετρος της βάσης του είναι 9,40 μέτρα. Στο εσωτερικό του διασώζεται ελικοειδής σκάλα που οδηγεί σε τουλάχιστον πέντε ορόφους. Είναι από τους καλύτερα σωζόμενους στις Κυκλάδες και από εκεί έχετε θέα στον κάμπο του Γαυρίου.

Η Παλαιόπολη είναι η παλιά πρωτεύουσα της Άνδρου, χτισμένη στη θέση της αρχαίας Πόλης που ήταν το πολιτικό κέντρο του νησιού από τους Αρχαϊκούς έως τους Πρωτοβυζαντινούς Χρόνους. Σήμερα είναι ένα καταπράσινο χωριό στην πλαγιά του όρους Πέταλο. Η αρχαία πολιτεία ήταν αρκετά χαμηλότερα, κοντά στο λιμάνι, του οποίου ο μισοβυθισμένος μώλος φαίνεται ακόμα από το χωριό. Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή άρχισε το 1985, οι συστηματικές ανασκαφές ακολούθησαν από το 1987 και σημαντικά ευρήματα φιλοξενούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Παλαιόπολης.
Η αρχαία πόλη της Υψηλής εντοπίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και οι ανασκαφές έφεραν στο φως τον ναό στο κέντρο της ακρόπολης, κτίρια και τμήμα του τείχους. Το ιερό ήταν πιθανότατα αφιερωμένο στη θεά Δήμητρα και παρέμεινε σε χρήση έως σχεδόν τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. Είναι ο μοναδικός οργανωμένος επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος στην Άνδρο. Βρίσκεται στο χωριό Απρόβατο, λίγο μετά το Μπατσί προς τη Χώρα, και η είσοδός του είναι σχεδόν πάνω στον κεντρικό δρόμο.
Ο αρχαίος οικισμός της Ζαγοράς βρίσκεται σε απόκρημνο οροπέδιο ύψους 160 μέτρων. Ο οικισμός άκμασε κυρίως τον 9ο και τον 8ο αιώνα π.Χ. και εγκαταλείφθηκε γύρω στο 700 π.Χ. Προστατευόταν με τείχος μήκους 110 μέτρων, πάχους 2 έως 4,80 μέτρων και ύψους που έφτανε τα 3 μέτρα. Τα ευρήματα της ανασκαφής εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Χώρας.
Στη Σταυροπέδα, στη δυτική ακτή, ο Στρόφιλας είναι ο μεγαλύτερος γνωστός οικισμός της Νεότερης Νεολιθικής Εποχής στο Αιγαίο, με έκταση περίπου 25 έως 30 στρέμματα και χρονολόγηση γύρω στο 4000 π.Χ. Έχει αποκαλυφθεί τείχος μήκους 100 μέτρων. Εντυπωσιάζουν οι βραχογραφίες του. Ο χώρος δεν λειτουργεί ως οργανωμένος επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος και η πρόσβαση στην περιοχή γίνεται μόνο με τα πόδια.

Οι Στενιές είναι ένα από τα κοντινότερα χωριά στη Χώρα, με πολλές κατοικίες εφοπλιστών και σπίτια που αγκαλιάζουν αμφιθεατρικά την πλαγιά. Μετατράπηκαν σε αρχοντοχώρι μετά τη λεηλασία της Χώρας από πειρατές τον 17ο αιώνα, όταν οι άρχοντες αναζήτησαν ασφάλεια στην ενδοχώρα.
Στις Στενιές λειτουργούσε η «Φάμπρικα», ένα από τα μεγαλύτερα εργοστάσια ζυμαρικών της εποχής του στα Βαλκάνια, που μπορούσε να επεξεργαστεί 36 τόνους σιτάρι την ημέρα. Από το 1864 έως το 1923 δούλευε αποκλειστικά με τη δύναμη του νερού, χάρη σε έναν ιδιαίτερα μεγάλο κατακόρυφο νερόμυλο. Το 1923, μετά από μεγάλη ξηρασία, προστέθηκε ατμομηχανή.
Η χαράδρα των Διποταμάτων εκτείνεται σε μήκος περίπου 7 χιλιομέτρων, ανάμεσα στην περιοχή του Κοχύλου και του Συνετί. Κατά μήκος της σώζεται ένα εκτεταμένο δίκτυο νερόμυλων, μνημείων της προβιομηχανικής εποχής: στο κατέβασμα προς τη θάλασσα υπάρχουν είκοσι δύο περίτεχνοι νερόμυλοι. Πυκνή βλάστηση από πικροδάφνες, μυρτιές, σκίνα και καλαμιές περιβάλλει το πλακόστρωτο μονοπάτι.
Τον Οκτώβριο του 2015 η Άνδρος εξασφάλισε σήμα πιστοποίησης για τα μονοπάτια της από την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Πεζοπορίας. Η πιστοποίηση αφορούσε μια συνεχή σηματοδοτημένη διαδρομή περίπου 100 χιλιομέτρων, που διασχίζει το νησί από βορρά σε νότο. Στις διαδρομές συναντάτε παλαιά γεφύρια, νερόμυλους, ξερολιθιές, κοιλάδες, ποταμάκια και μικρούς καταρράκτες, και αρκετές από αυτές οδηγούν σε σημαντικά μοναστήρια του νησιού.

Η Άνδρος έχει επιβλητικά μοναστήρια που θυμίζουν κάστρα, ορισμένα με βυζαντινές ρίζες και άλλα διαμορφωμένα κατά τους μεταβυζαντινούς και οθωμανικούς χρόνους. Εκτός από την Παναχράντου, ξεχωρίζουν τα μοναστήρια της Αγίας Μαρίνας, της Αγίας Ειρήνης, του Αγίου Νικολάου και της Ζωοδόχου Πηγής.

Με περίπου 176 χιλιόμετρα ακτογραμμής, οι παραλίες είναι από μόνες τους σημαντικός λόγος επίσκεψης: υπάρχει μια για τον καθένα. Μερικές από τις πιο γνωστές είναι η Άχλα, η Χρυσή Άμμος, το Ατένι, ο Ζόρκος, το Βιτάλι, ο Φελλός, το Συνετί, το Νειμποριό και ο Χαλκολιμιώνας.
Αξίζει επίσης να επισκεφθείτε τις Στενιές, το γραφικό χωριό των καπεταναίων, και τη Μεσαριά, από τα ωραιότερα του νησιού. Στον Πιτροφό υπάρχει το Μουσείο Ελιάς Κυκλάδων, που στεγάζεται σε παλιό ελαιοτριβείο. Την ύπαιθρο της Άνδρου στολίζουν επίσης κάστρα, ξωκλήσια, μοναστήρια και πυργόσπιτα, καθώς και περιστεριώνες και παλιοί νερόμυλοι.
Τα πλοία από τη Ραφήνα φτάνουν στο Γαύριο και το ταξίδι διαρκεί συνήθως περίπου μία έως δυόμισι ώρες, ανάλογα με το πλοίο και το δρομολόγιο. Το νησί έχει έντονο ανάγλυφο και δυσανάλογα μεγάλη ακτογραμμή ως προς το μέγεθός του.
Για τη διαμονή σας, στην Travelmyth θα βρείτε τα καταλύματα της Άνδρου ταξινομημένα ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας.