
Στον λόφο πάνω από την Ερμούπολη στέκει μια άλλη Σύρος. Εδώ, αντί για τα νεοκλασικά αρχοντικά της Ερμούπολης, κυριαρχούν ασβεστωμένα σπίτια, δαιδαλώδη καλντερίμια και, στην κορυφή, ένας καθολικός καθεδρικός που φυλάει το νησί εδώ και αιώνες. Η Άνω Σύρος είναι ο μεσαιωνικός, καθολικός οικισμός του νησιού, και εδώ γεννήθηκε ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο «πατριάρχης» του ρεμπέτικου.
Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για την Άνω Σύρο. Θα σας πάμε στον Σαν Τζώρτζη, στο Μουσείο Μάρκου Βαμβακάρη, στην Πιάτσα με τα σοκάκια και τις ταβέρνες, και στις καθολικές μονές που κρύβει αυτός ο ιστορικός οικισμός.

Η Άνω Σύρος διαμορφώθηκε τον Μεσαίωνα ως οχυρωμένος οικισμός, όταν οι κάτοικοι του νησιού αναζητούσαν προστασία από τους πειρατές. Χτίστηκε αμφιθεατρικά στον λόφο, με στενά, δαιδαλώδη δρομάκια και ξύλινες πύλες που θυμίζουν ακόμη την παλιά οχυρωμένη της μορφή. Σήμερα παραμένει ζωντανός οικισμός, με περίπου 620 μόνιμους κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2021.

Από το λιμάνι της Ερμούπολης ως την κορυφή της Άνω Σύρου η οδική απόσταση είναι περίπου 3,5 χιλιόμετρα. Μπορείτε να φτάσετε οδικώς ή να ανεβείτε με τα πόδια, ακολουθώντας τα σκαλοπάτια του παλιού οικισμού. Όσο ανεβαίνετε, η θέα προς την Ερμούπολη ανοίγει σταδιακά.

Στο ψηλότερο σημείο της Άνω Σύρου δεσπόζει ο καθολικός Καθεδρικός Ναός του Αγίου Γεωργίου, γνωστός ως Σαν Τζώρτζης. Είναι η έδρα της Καθολικής Επισκοπής της Σύρου και το συγκρότημά του περιλαμβάνει, εκτός από τον ναό, καμπαναριό και βαπτιστήριο.
Από την αυλή του ναού βλέπετε από ψηλά την Ερμούπολη και το Αιγαίο. Είναι το σημείο που εξηγεί με μια ματιά γιατί χτίστηκε εδώ ψηλά ο οικισμός.
Στα σοκάκια της Άνω Σύρου γεννήθηκε το 1905 ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο συνθέτης που έμεινε στην ιστορία ως ο «πατριάρχης» του ρεμπέτικου. Το Μουσείο Μάρκου Βαμβακάρη, στην οδό Αγίου Σεβαστιανού 3, στεγάζεται σε ένα διώροφο σπίτι και παρουσιάζει τη ζωή του μέσα από φωτογραφίες, προσωπικά ενθύμια και χειρόγραφα κείμενα. Δίπλα, στην ομώνυμη μικρή πλατεία, στέκει η προτομή του.
Καλό είναι να επιβεβαιώσετε τα ωράρια λειτουργίας και το εισιτήριο πριν από την επίσκεψή σας.
Ο κεντρικός δρόμος της Άνω Σύρου είναι η οδός Δον Στεφάνου Ιωάννη, γνωστή ως Πιάτσα. Εδώ χτυπάει η καρδιά του οικισμού, με καταστήματα, καφέ και ταβέρνες. Είναι το ιδανικό μέρος για ένα διάλειμμα πριν ή μετά την ανάβαση στον καθεδρικό.

Η Άνω Σύρος υπήρξε για αιώνες σημαντικό κέντρο της καθολικής παρουσίας στο νησί, και αυτό φαίνεται στις μονές της. Η Μονή των Ιησουιτών ιδρύθηκε το 1744 και διαθέτει βιβλιοθήκη με 6.000 τόμους, ενώ η Μονή των Καπουτσίνων, με την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη, χρονολογείται από το 1635.
Αξίζει επίσης να περάσετε από την εκκλησία του Αγίου Νικολάου των Πτωχών, που χτίστηκε στα τέλη του 16ου αιώνα και ανακαινίστηκε το 1691. Η ονομασία της συνδέεται με το γεγονός ότι τα έσοδά της διατίθεντο για την ενίσχυση φτωχών κατοίκων της Ερμούπολης.
Πριν από τη μεσαιωνική ιστορία της Άνω Σύρου, η Σύρος είχε ήδη τη δική της αρχαία παράδοση. Το νησί ήταν πατρίδα του φιλοσόφου Φερεκύδη, που έζησε τον 6ο αιώνα π.Χ. Η προτομή του Φερεκύδη βρίσκεται στο Πάνω Τέρμα της Άνω Σύρου, ενώ λίγο μετά την Κυπερούσσα βρίσκεται το σπήλαιο που, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, συνδέεται με τον αρχαίο φιλόσοφο.
Η Άνω Σύρος συνδυάζεται ιδανικά με μια βόλτα στην Ερμούπολη. Οι δύο οικισμοί βρίσκονται σε μικρή απόσταση μεταξύ τους και μαζί δείχνουν δύο διαφορετικές όψεις της Σύρου. Όλα τα υπόλοιπα αξιοθέατα του νησιού θα τα βρείτε στον γενικό μας οδηγό για τα αξιοθέατα της Σύρου. Καλύτερη ώρα για την επίσκεψη είναι αργά το απόγευμα, με το φως του ηλιοβασιλέματος να πέφτει στα ασβεστωμένα σπίτια.
Αν θέλετε να μείνετε κοντά στην Άνω Σύρο, στη Travelmyth θα βρείτε τα καταλύματα της Σύρου ταξινομημένα ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας, από παραδοσιακούς ξενώνες στον λόφο μέχρι νεοκλασικά αρχοντικά στην Ερμούπολη.