7,258,491 ξενοδοχείασε 60 κατηγορίες
Λίγες πόλεις της Ελλάδας κρύβουν το νερό μέσα στο ίδιο τους το όνομα. Η Δράμα είναι μία από αυτές: σύμφωνα με μία διαδεδομένη ετυμολογική εκδοχή, το όνομά της συνδέεται με το «Ύδραμα» ή «Δύραμα», λόγω της αφθονίας των υδάτων που αναβλύζουν στην περιοχή. Αυτή η στενή σχέση με το νερό γίνεται αμέσως αισθητή στο πάρκο της Αγίας Βαρβάρας, πολιούχου της πόλης, όπου άφθονα κρυστάλλινα νερά αναβλύζουν από τις πηγές. Γύρω από αυτό το υδάτινο κέντρο απλώνεται ένας προορισμός κάθε εποχής: η Ονειρούπολη που λάμπει κάθε Δεκέμβριο, το σπήλαιο του Αγγίτη που αψηφά τη ζέστη, το όρος Φαλακρό με το χιονοδρομικό του, ο Νέστος με τα Στενά του, και η γη του χρυσού καπνού και του κρασιού.
Στην ομάδα της Travelmyth ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για να σας δείξουμε τι αξίζει να δείτε στη Δράμα και στον νομό της σε κάθε εποχή, από την πόλη του νερού και τα ιστορικά της μνημεία ως τα βουνά, τα ποτάμια και τα ορεινά χωριά. Όπου και να σας ταξιδέψει αυτός ο οδηγός, εμείς σας βοηθάμε να βρείτε τη διαμονή που ταιριάζει στα δικά σας ενδιαφέροντα.
Η Δράμα είναι πόλη της ανατολικής Μακεδονίας και έδρα της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας, χτισμένη σε υψόμετρο 115 μέτρων, στην περιοχή της αρχαίας Ηδωνίδας. Με 44.257 κατοίκους στην απογραφή του 2021, βρίσκεται 145 χιλιόμετρα (περίπου 1 ώρα και 45 λεπτά) από τη Θεσσαλονίκη και 645 χιλιόμετρα (περίπου 7 ώρες) από την Αθήνα.
Το πλησιέστερο αεροδρόμιο είναι το «Μέγας Αλέξανδρος» της Καβάλας, στη Χρυσούπολη, μόλις 67 χιλιόμετρα μακριά, ενώ για πρόσβαση μέσω της Hellenic Train, ελέγξτε το ισχύον πρόγραμμα, καθώς η διαδρομή προς τη Δράμα μπορεί να περιλαμβάνει συνδυασμό τρένου και λεωφορείου.
Η περιοχή κατοικείται από τους προϊστορικούς χρόνους και απελευθερώθηκε, ενωνόμενη με το ελληνικό κράτος, την 1η Ιουλίου 1913.
Αν ένα σημείο ταυτίζεται με τη Δράμα, αυτό είναι το πάρκο της Αγίας Βαρβάρας: μια έκταση 60 στρεμμάτων στην καρδιά της πόλης, με αιωνόβια δέντρα, ποτάμια, λίμνες και ξύλινα γεφυράκια, όπου ζουν πάπιες, χήνες και κύκνοι.
Η σχέση της πόλης με το νερό είναι αρχαία. Ήδη τον 17ο αιώνα, ο Οθωμανός περιηγητής Εβλιά Τσελεμπί περιέγραφε με θαυμασμό τις άφθονες πηγές της Δράμας και μια μεγάλη δεξαμενή στο κέντρο της πόλης. Η σημερινή διαμόρφωση του πάρκου βασίστηκε σε μελέτη του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης, με επικεφαλής τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Φατούρο.
Κατά την παράδοση, όταν οι Τούρκοι κατακτητές θέλησαν να γκρεμίσουν την εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας για να φτιάξουν τζαμί, η εκκλησία σκεπάστηκε από νερό και διασώθηκε. Κάθε χρόνο, στις 4 Δεκεμβρίου, ανήμερα της Αγίας, οι Δραμινοί ανάβουν κεριά πάνω σε αυτοσχέδια καραβάκια που επιπλέουν στη λίμνη.
Στο κέντρο της πόλης, η Πλατεία Ελευθερίας είναι η κεντρική πλατεία της Δράμας και έλαβε τη σημερινή της μορφή το 1915, όταν κάηκαν τα ξύλινα παραπήγματα που κάλυπταν τον χώρο της. Δίπλα της απλώνεται ο Δημοτικός Κήπος, όπου στο κεντρικό σημείο δεσπόζει το άγαλμα της Ελευθερίας της Δράμας. Στον ίδιο χώρο θα δείτε ακόμη την προτομή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, το μνημείο της Εθνικής Αντίστασης, τον κοινό τάφο-μνημείο των θυμάτων της Σφαγής της Δράμας και το Μνημείο των Ηρώων του Πολυτεχνείου.
Η πλατεία συνδέεται και με σημαντικά γεγονότα της νεότερης ιστορίας της πόλης: στις 14 Σεπτεμβρίου 1905 ο εικοσάχρονος Μακεδονομάχος Άρμεν Κούπτσιος απαγχονίστηκε από τους Τούρκους στο πλατάνι της, ενώ το 1916 οι Βούλγαροι έκοψαν το μεγάλο πλατάνι της πλατείας.
Η Ονειρούπολη ξεκίνησε το 2004 και ήταν από τα πρώτα χριστουγεννιάτικα θεματικά πάρκα της Ελλάδας. Σήμερα διοργανώνεται στον Δημοτικό Κήπο και την Πλατεία Ελευθερίας και χαρακτηρίζεται ως ένα από τα μεγαλύτερα και δημοφιλέστερα χριστουγεννιάτικα θεματικά πάρκα της Ελλάδας, με ξύλινα σπιτάκια, λαμπάκια, στολισμούς, το Σπίτι του Άη Βασίλη και καθημερινές δωρεάν δράσεις. Η είσοδος είναι ελεύθερη για όλους.
Ανοίγει κάθε χρόνο στις αρχές Δεκεμβρίου (γύρω στις 4 Δεκεμβρίου, ημέρα της Αγίας Βαρβάρας) και λειτουργεί ως τις αρχές Ιανουαρίου. Η ακριβής ημερομηνία λήξης ανακοινώνεται κάθε χρόνο, οπότε επιβεβαιώστε τις φετινές ημερομηνίες πριν την επίσκεψή σας.
Στον Δήμο Προσοτσάνης, 23 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Δράμας, βρίσκεται το σπήλαιο του Αγγίτη, το μοναδικό αξιοποιημένο ποτάμιο σπήλαιο της Ελλάδας, το οποίο διασχίζει ο ποταμός Αγγίτης, ο μεγαλύτερος παραπόταμος του Στρυμόνα. Είναι γνωστό και ως «Μααρά». Οι επίσημες τουριστικές αναφορές κάνουν λόγο για περίπου 8,5 χιλιόμετρα εξερευνημένου τμήματος, ενώ το συνολικό σπηλαιολογικό σύστημα εκτιμάται ότι είναι μεγαλύτερο. Για το κοινό είναι επισκέψιμα τα πρώτα 500 μέτρα.
Το σπήλαιο εξερευνήθηκε αρχικά το 1952 από την Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία και το 1978 από Έλληνες και Γάλλους σπηλαιολόγους με σκάφανδρα. Άνοιξε για το κοινό γύρω στο 2000.
Στους θόλους του κρέμονται λευκοί και κόκκινοι σταλακτίτες. Στην «Αίθουσα του Τροχού» βρίσκεται ένας μεγάλος υδραυλικός τροχός διαμέτρου οκτώ μέτρων, ο οποίος χρησιμοποιούνταν κατά την οθωμανική περίοδο για την ύδρευση και την άρδευση της περιοχής. Βαθύτερα, σε μη επισκέψιμο τμήμα του σπηλαίου, ανοίγεται η «Αίθουσα της Ακρόπολης», μία από τις μεγαλύτερες αίθουσες που έχουν εξερευνηθεί σε ελληνικό σπήλαιο, με επιβλητικούς σταλαγμίτες που θυμίζουν κίονες.
Το σπήλαιο φιλοξενεί 37 είδη ζώων, έξι από τα οποία έγιναν για πρώτη φορά γνωστά στη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Προϊστορικά κατάλοιπα μαμούθ που βρέθηκαν στο εσωτερικό του φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δράμας.
Νότια απόληξη του Φαλακρού, ο Κορύλοβος είναι ένα σχετικά χαμηλό βουνό, με υψόμετρο περίπου 500 μέτρων. Το άλλοτε γυμνό βουνό μεταμορφώθηκε σε περιαστικό δάσος από το Δασαρχείο Δράμας, που φύτεψε χιλιάδες κωνοφόρα, κυρίως χαλέπιο πεύκη, κυπαρίσσια και έλατα, και σήμερα αποτελεί σημείο για αλεξίπτωτο πλαγιάς.
Στην κορυφή σώζονται υπολείμματα της βυζαντινής εκκλησίας της Παναγίας της Κοριλιώτισσας, περίπου του 1050. Λίγο πριν από την κορυφή βρίσκεται ένας μεγάλος τσιμεντένιος σταυρός, που τοποθετήθηκε το 1997 στη μνήμη των θυμάτων της βουλγαρογερμανικής κατοχής και είναι ορατός από το κέντρο της Δράμας.
Στη μεσοβυζαντινή εποχή (9ος ως αρχές 13ου αιώνα) η Δράμα αναπτύχθηκε σε ισχυρό κάστρο με στρατηγική σημασία και ζωηρό εμπορικό ενδιαφέρον. Τα βυζαντινά της τείχη χρονολογούνται στον 10ο αιώνα, είχαν περίμετρο περίπου 850 μέτρων, δύο πύλες και τουλάχιστον πέντε πύργους· αρκετά τμήματά τους σώζονται στη βόρεια συνοικία, γύρω από τον ναό της Αγίας Σοφίας.
Ο ναός είναι το παλαιότερο σωζόμενο διατηρητέο κτίριο της Δράμας, ένας βυζαντινός ορθόδοξος ναός του 10ου αιώνα, χτισμένος στο υψηλότερο μέρος της πόλης μαζί με τα τείχη, με τους ίδιους λίθους, πάνω στα ερείπια μεγαλύτερης τρίκλιτης παλαιοχριστιανικής βασιλικής. Πρόκειται για τρουλλαίο ναό μεταβατικού τύπου με περίστωο, που σώθηκε από τον φοβερό σεισμό του 1829, ο οποίος ισοπέδωσε τη Δράμα.
Οι αιώνες της οθωμανικής κυριαρχίας, που ξεκίνησε με την κατάληψη της πόλης στα τέλη του 14ου αιώνα, το 1383 ή το 1384 ανάλογα με την πηγή, άφησαν στη Δράμα σημαντικό αρχιτεκτονικό αποτύπωμα.
Το πιο εντυπωσιακό μνημείο είναι το Σαντιρβάν Τζαμί, στις οδούς Άρμεν και Αγαμέμνονος. Στον χώρο προϋπήρχε τέμενος, πιθανότατα από το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα, περίοδο στην οποία χρονολογείται και το σωζόμενο κατώτερο τμήμα του μιναρέ. Το μνημείο ανακαινίστηκε το 1806 από τον Μεχμέτ Χαλίλ Αγά, πατέρα του Μαχμούτ Πασά Δράμαλη. Το 2012 αγοράστηκε από την εταιρεία Raycap, η οποία αποκατέστησε το μνημείο και τις εξαιρετικές τοιχογραφίες του, τόσο στην εξωτερική βόρεια όψη όσο και στο εσωτερικό, και το μετέτρεψε σε πολιτιστικό χώρο που φιλοξενεί εκθέσεις του Μουσείου Μπενάκη.
Στο κέντρο βρίσκεται επίσης το Αράπ Τζαμί, που πιθανότατα χτίστηκε γύρω στο 1870–1880, στη συμβολή των οδών Λαμπριανίδη και Παλαιολόγου.
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Δράμας κατασκευάστηκε το 1895 από την εταιρεία Ενωτικός Θεσσαλονίκης–Κωνσταντινούπολης (Jonction Salonique–Constantinople) και θεωρούνταν ο σημαντικότερος σταθμός του δικτύου της.
Οι εγκαταστάσεις του περιλάμβαναν αποθήκες, μηχανοστάσιο, περιστροφική πλάκα, υδατόπυργο και άλλα βοηθητικά κτίσματα, πολλά από τα οποία σώζονται μέχρι σήμερα.
Ο σταθμός ακολουθεί την κεντροευρωπαϊκή αρχιτεκτονική τάση που χαρακτήριζε τους σιδηροδρομικούς σταθμούς της Βόρειας Ελλάδας στα τέλη του 19ου αιώνα. Τα περισσότερα κτίριά του αποτελούν δείγματα νεοκλασικισμού με τοπικά στοιχεία και χαρακτηριστικά πρώιμης βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Αξίζει μια στάση και μια φωτογραφία.
Λίγα μέτρα από το πάρκο της Αγίας Βαρβάρας στέκει το Μέγαρο Αναστασιάδη, γνωστό στους Δραμινούς ως «Μαρμάρινο Σπίτι». Κατασκευάστηκε το 1875-1876 και ανήκε στον επιφανή καπνέμπορο της Δράμας Ιωάννη Αναστασιάδη. Μετά την αναπαλαίωσή του, το αρχοντικό στεγάζει σήμερα το Μουσείο Φωτογραφίας και Φωτογραφικών Μηχανών και συνδυάζεται φυσικά με μια βόλτα στο γειτονικό πάρκο.
Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού, η Δράμα γνώρισε οικονομική άνθηση χάρη στον καπνό, με δεκάδες καπναποθήκες, Σπίρερ, Πορτοκάλογλου, Πρωτόπαππα, Αναστασιάδη και άλλες. Κορυφαία είναι η καπναποθήκη Σπίρερ, που χτίστηκε το 1924 από τον ελβετοεβραίο καπνέμπορο Έρμαν Σπίρερ, σε σχέδια του Αυστριακού αρχιτέκτονα Konrad von Vilas: ένα κτίσμα 7.500 τ.μ. τόσο επιβλητικό που ονομάστηκε «ουρανοξύστης Spierer» και λειτουργεί σήμερα ως το πεντάστερο Hydrama Grand Hotel.
Οι καπναποθήκες συνδέονται και με μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ιστορίας της πόλης: στις 4 Μαρτίου 1943, στο πλαίσιο της βουλγαρικής κατοχής, οι Εβραίοι της Δράμας συγκεντρώθηκαν στην καπναποθήκη Φαρατζή και εκτοπίστηκαν μέσω του σταθμού της πόλης· μεταφέρθηκαν μέσω βουλγαρικών τόπων συγκέντρωσης και τελικά παραδόθηκαν στους Γερμανούς, οι οποίοι τους έστειλαν στο στρατόπεδο εξόντωσης της Τρεμπλίνκα, όπου δολοφονήθηκαν σχεδόν όλοι οι περίπου 600 Εβραίοι που εκτοπίστηκαν από τη Δράμα.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Δράμας, που χτίστηκε από τον Δήμο Δράμας και εγκαινιάστηκε στις 12 Δεκεμβρίου 1999, καλύπτει την ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή από τη μέση παλαιολιθική περίοδο (50.000 χρόνια από σήμερα) ως τους νεότερους χρόνους. Εκθέτει εργαλεία, κοσμήματα και αγγεία από τους προϊστορικούς οικισμούς των Σιταγρών και του Αρκαδικού (6000-4000 π.Χ.), καθώς και αναπαράσταση νεολιθικής κατοικίας με ευρήματα της τούμπας Σιταγρών· τα αρχαιότερα ευρήματά του προέρχονται από την Καλλίφυτο (κάτω γνάθος Προβοσκιδωτού) και από το σπήλαιο των πηγών του Αγγίτη.
Το Εκκλησιαστικό Μουσείο Δράμας στεγάζεται σε πενταώροφο κτίριο, σε πτέρυγα του Επισκοπικού Μεγάρου (τέρμα οδού Βενιζέλου), με κειμήλια προσφύγων της Μικράς Ασίας και του Πόντου.
Στην οδό Τροίας 1 βρίσκεται ο ελληνιστικός τάφος, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε από τον 3ο έως τον 2ο αιώνα π.Χ., ανακαλύφθηκε το 1976 και αποτελεί το πρώτο κατά χώραν μνημείο ελληνιστικής εποχής στην πόλη, με τοιχογραφίες, βούκρανα και τρεις κτιστές σαρκοφάγους.
Η Δράμα είναι χτισμένη στους πρόποδες του Φαλακρού, του ψηλότερου βουνού της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με υψηλότερη κορυφή τον Προφήτη Ηλία στα 2.232 μέτρα. Είναι γνωστό ως το «βουνό των λουλουδιών», λόγω του μεγάλου πλούτου σπάνιων και ενδημικών φυτών, όπως ο ενδημικός Crocus orphei, η μοναδική για την Ελλάδα Orchis militaris και η Haberlea rhodopensis, και αποτελεί καταφύγιο για αρκούδες και αγριόγιδα. Στις κορυφές του είναι άδενδρο, εξ ου και το όνομά του, σχηματίζοντας ένα τεράστιο βραχώδες αμφιθέατρο.
Το Χιονοδρομικό Κέντρο Φαλακρού ιδρύθηκε το 1980, διαθέτει 21 πίστες διαφορετικών βαθμών δυσκολίας, συνολικού μήκους 17 χιλιομέτρων, και η βάση του βρίσκεται στα 1.720 μέτρα, στο οροπέδιο του Αγίου Πνεύματος. Είναι το βορειότερο χιονοδρομικό κέντρο της Ελλάδας. Η λειτουργία του και η διαθεσιμότητα των πιστών εξαρτώνται κάθε χειμώνα από τις χιοπτώσεις και τις ανακοινώσεις του φορέα λειτουργίας.
Ο Νέστος πηγάζει από τα όρη Ρίλα της Βουλγαρίας, διανύει συνολική πορεία 243 χιλιομέτρων, εκ των οποίων τα 130 σε ελληνικό έδαφος, και εκβάλλει στο Θρακικό Πέλαγος, οριοθετώντας το φυσικό σύνορο ανάμεσα στη Μακεδονία και τη Θράκη· στην αρχαιότητα λατρεύτηκε ως θεός.
Ανατολικά της Δράμας, στην περιοχή της Ξάνθης και ανάμεσα στη Σταυρούπολη και τους Τοξότες, ο ποταμός σχηματίζει υδάτινους μαιάνδρους και στενεύει ανάμεσα σε απότομα βραχώδη πρανή: είναι τα φημισμένα Στενά Νέστου, γνωστά και ως «Θρακικά Τέμπη», ένα «Αισθητικό Δάσος» 23.800 στρεμμάτων. Τα Στενά και το Αισθητικό Δάσος προστατεύονται μέσω του δικτύου Natura 2000, ενώ νοτιότερα το Δέλτα του Νέστου αποτελεί υγρότοπο διεθνούς σημασίας της Σύμβασης Ραμσάρ.
Τα νερά του προσφέρονται για οργανωμένες διαδρομές ράφτινγκ και κανό-καγιάκ, ενώ τα Στενά εξερευνώνται και πεζοπορικά.
Στον ορεινό Νέστο, στον Δήμο Παρανεστίου, βρίσκεται το Φράγμα Θησαυρού, ένα λιθόρριπτο φράγμα ύψους 172 μέτρων, το ψηλότερο φράγμα της Ελλάδας. Κατασκευάστηκε μεταξύ 1986 και 1996 για την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας και την υποστήριξη της άρδευσης: ο σταθμός του είναι υδραντλητικού τύπου, με εγκατεστημένη ισχύ 384 μεγαβάτ.
Η τεχνητή λίμνη που δημιουργεί φτάνει έως τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και συγκρατεί περίπου 700 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, ενώ περίπου 7,5 χιλιόμετρα κατάντι έχει κατασκευαστεί και το φράγμα της Πλατανόβρυσης. Είναι ένα από τα ωραιότερα φωτογραφικά θέματα της περιοχής για όσους ταξιδεύουν προς το Παρανέστι.
Στο βορειότατο άκρο του ελληνικού τμήματος της Ροδόπης, στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, βρίσκεται το Παρθένο Δάσος του Φρακτού, το μοναδικό πρωτογενές δάσος του είδους του στη χώρα μας. Το πιο ανέγγιχτο τμήμα του ανακηρύχθηκε Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης τη δεκαετία του 1980, ενώ το ευρύτερο δασικό συγκρότημα καλύπτει περίπου 50.000 στρέμματα και έχει ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000. Εδώ συνυπάρχουν δάση οξιάς, ελάτης και ερυθρελάτης και πλούσια πανίδα, με είδη όπως η αρκούδα, το αγριόγιδο, το κόκκινο ελάφι, ο αγριόκουρκος και ο χρυσαετός.
Η επίσκεψη απαιτεί προγραμματισμό και αφορά το ευρύτερο δασικό συγκρότημα και τις διαδρομές προς τους καταρράκτες. Ο αυστηρά προστατευόμενος πυρήνας του Παρθένου Δάσους δεν είναι επισκέψιμος.
Στις πλαγιές της Ροδόπης εκτείνεται το δάσος της Ελατιάς, που οι ντόπιοι αποκαλούν Καρά Ντερέ, το μοναδικό δάσος ερυθρελάτης (Picea abies) στην Ελλάδα. Εδώ η ερυθρελάτη βρίσκεται στο νοτιότερο όριο της εξάπλωσής της και μπορεί να φτάσει σε ύψος περίπου 60 μέτρων.
Το δάσος ορίζεται ανατολικά από το Μεγάλο Ρέμα (Καρά Ντερέ) και δυτικά από τον Δεσπάτη ποταμό, με ψηλότερη κορυφή τον Τσάκαλο στα 1.825 μέτρα, ενώ στο δυτικό τμήμα του, στη θέση Μαγούλα, βρίσκεται το μοναδικό δάσος σημύδας στην Ελλάδα. Βρισκόμενο στο σημείο τομής της κεντροευρωπαϊκής και της μεσογειακής κλιματικής ζώνης, το τοπίο του θυμίζει αντίστοιχες περιοχές της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης.
Δίπλα στον Νέστο, επί του οδικού άξονα Δράμας-Ξάνθης και 40 χιλιόμετρα από τη Δράμα, η κωμόπολη του Παρανεστίου, με 824 κατοίκους στη Δημοτική Κοινότητα Παρανεστίου κατά την απογραφή του 2021, αποτελεί την πύλη προς τη βουνίσια φύση της Ροδόπης και διαθέτει σιδηροδρομικό σταθμό χαρακτηρισμένο ως μνημείο.
Στο κέντρο λειτουργεί από τον Οκτώβριο του 2002 το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Οροσειράς Ροδόπης, που παρουσιάζει την πανίδα, χλωρίδα και γεωλογία της Ροδόπης και της κοιλάδας του Νέστου, με ταριχευμένα θηλαστικά, ορυκτά και πετρώματα.
Στα ορεινά του Παρανεστίου βρίσκονται τα Θερμιά, ιαματικά λουτρά σε υψόμετρο 600 μέτρων, περίπου μία ώρα οδικώς μακριά: ένας ιδιότυπος οικισμός από αυτοσχέδιες καλύβες, με πέτρινο υδροθεραπευτήριο που μαρτυρά τη μακρά χρήση των πηγών και νερά διαφορετικής θερμοκρασίας.
Στο κέντρο του νομού, ένα φαράγγι μήκους περισσότερου των 10 χιλιομέτρων ξεκινά βόρεια από το χωριό των Πύργων και καταλήγει στην Πετρούσα. Η διαδρομή του είναι σχεδόν επίπεδη, με απότομες και δασωμένες ράχες, και σε σημεία γίνεται εξαιρετικά στενό, με πλάτος που δεν ξεπερνά τα 3 ως 5 μέτρα. Πρόκειται για ένα γραφικό φαράγγι που προσφέρεται για πεζοπορία, όταν οι συνθήκες και η κατάσταση της διαδρομής το επιτρέπουν. Στο ύψος της Πετρούσας δημιουργήθηκε ένα Πέτρινο Θέατρο, αμφιθεατρικός χώρος 4.500 θέσεων, όπου διοργανώνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις κάθε καλοκαίρι.
Σε υψόμετρο 559 μέτρων, στο οροπέδιο που οδηγεί στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, το Κάτω Νευροκόπι έχει κερδίσει το προσωνύμιο «Σιβηρία της Ελλάδας» και θεωρείται μία από τις ψυχρότερες κατοικημένες περιοχές της Ελλάδας, με 1.855 κατοίκους στη Δημοτική Κοινότητα Κάτω Νευροκοπίου κατά την απογραφή του 2021. Η μορφολογία του κλειστού οροπεδίου ευνοεί τη συγκέντρωση ψυχρών αερίων μαζών, με αποτέλεσμα η περιοχή να καταγράφει μερικές από τις χαμηλότερες θερμοκρασίες της χώρας: την Πρωτοχρονιά του 2019 το θερμόμετρο έδειξε -21°C, ενώ το κρύο διαρκεί από τον Οκτώβριο ως τον Απρίλιο, και έχει χιονίσει ακόμη και στα τέλη Ιουνίου.
Να σημειωθεί ότι το πανελλήνιο ρεκόρ χαμηλότερης θερμοκρασίας, -27,8°C, καταγράφηκε στην Πτολεμαΐδα τον Ιανουάριο του 1963, όχι στο Νευροκόπι. Πέρα από το ψύχος, το Κάτω Νευροκόπι φημίζεται για την Πατάτα Κάτω Νευροκοπίου, προϊόν ΠΓΕ από το 2002, που οφείλει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της στο μικροκλίμα και το έδαφος της περιοχής.
Περίπου 2 χιλιόμετρα από το Κάτω Νευροκόπι και μέσα σε γρανιτένιο βράχο βρίσκεται το Οχυρό Λίσσε, ένα από τα 21 αυτόνομα οχυρά της Γραμμής Μεταξά. Η αμυντική γραμμή κατά μήκος των ελληνοβουλγαρικών συνόρων κατασκευάστηκε κυρίως από το 1936 έως το 1940, ενώ η οχυρωμένη τοποθεσία, μαζί με τα συμπληρωματικά έργα της, κάλυπτε περίπου 215 χιλιόμετρα της μεθορίου.
Στη Μάχη των Οχυρών, από τις 6 ως τις 9 Απριλίου 1941, οι υπερασπιστές του αντιστάθηκαν στις γερμανικές δυνάμεις. Το οχυρό δεν καταλήφθηκε στη μάχη και παραδόθηκε μετά τη συνθηκολόγηση του Τμήματος Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας. Το μουσείο λειτουργεί από το 1981, ενώ τμήμα των στοών είναι επισκέψιμο κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας.
Πέρα από την πόλη και τα μεγάλα φυσικά αξιοθέατα, μερικά από τα πιο γοητευτικά σημεία της Δράμας βρίσκονται στα ορεινά χωριά της.
Βώλακας. Το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 830 μέτρων, 36 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Δράμας και 12 χιλιόμετρα από το χιονοδρομικό του Φαλακρού. Είχε 783 κατοίκους στην απογραφή του 2021. Έχει αναπτυχθεί χάρη στο Χιονοδρομικό Κέντρο Φαλακρού και στα εξαιρετικής ποιότητας μάρμαρα που εξορύσσονται από τα λατομεία της περιοχής, ενώ τα δρώμενα του Δωδεκαημέρου εδώ κορυφώνονται στις τρεις ημέρες των Θεοφανείων, με γκάιντα και νταούλια.
Σιδηρόνερο. Πρόκειται για ορεινό χωριό του Δήμου Δράμας, 42 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης, σε υψόμετρο 650 μέτρων, στην οροσειρά της Ροδόπης και κοντά στα βουλγαρικά σύνορα. Φημίζεται, μεταξύ άλλων, για τα μανιτάρια του.
Καλή Βρύση. Εδώ αναβιώνουν τα «Μπαμπούγερα», ένα από τα σημαντικά έθιμα του Δωδεκαημέρου της περιοχής.
Από τα σημαντικότερα έθιμα του Δωδεκαημέρου στη Δράμα είναι οι μεταμφιέσεις τις ημέρες των Θεοφανείων, από τις 6 έως τις 8 Ιανουαρίου. Αναβιώνουν στο Μοναστηράκι, στον Βώλακα, στην Πετρούσα, στον Ξηροπόταμο, στους Πύργους και στην Καλή Βρύση και, τα τελευταία χρόνια, στο Παγονέρι. Ομάδες νέων μεταμφιέζονται σε «Αράπηδες» ή «Χαράπια»: έχουν καμπούρα, στη μέση τους κρέμονται κώδωνες, φορούν προβιές και τα πρόσωπα και τα χέρια τους είναι καπνισμένα.
Θεωρείται ότι τα δρώμενα διατηρούν στοιχεία που έχουν συσχετιστεί με αρχαιότερες διονυσιακές τελετές, όπως οι μάσκες, τα κουδούνια, οι στάχτες και οι καμπούρες. Σκοπός τους είναι η αποτροπή του κακού και η ενίσχυση της γονιμότητας της γης, ενώ συνοδεύονται από παραδοσιακά όργανα όπως η γκάιντα, το νταχαρέ και η λύρα.
Κάθε χωριό έχει τη δική του παραλλαγή. Στον Βώλακα, στο έθιμο της «μπάρας», ρίχνουν στο σιντριβάνι πρώτα τον παπά του χωριού και μετά τον πρόεδρο, ενώ την τρίτη ημέρα γίνεται αναπαράσταση σατιρικού γάμου. Στην Πετρούσα το δρώμενο ονομάζεται «Μπάμπιντεν», με πρωταγωνιστές την «Καμήλα» και τους «Αράπηδες». Στην Καλή Βρύση, το έθιμο «Μπαμπούγερα» κορυφώνεται στις 8 Ιανουαρίου με αναπαράσταση σατιρικού διονυσιακού γάμου.
Η Δράμα αποκαλείται «η γη του Διονύσου» και αποτελεί μία από τις κορυφαίες οινοπαραγωγικές περιοχές της Ελλάδας, με επισκέψιμα οινοποιεία. Η σχέση της με το αμπέλι είναι αρχαία: σπέρματα από αγριοσταφυλή που βρέθηκαν σε νεολιθικές ανασκαφές (Τούμπα Φωτολίβους, Σιταγροί, γύρω στο 3000 π.Χ.) θεωρούνται από τα αρχαιότερα τεκμήρια παρουσίας και χρήσης σταφυλιών στην περιοχή.
Ανάμεσα στα οινοποιεία του νομού ξεχωρίζουν το Chateau Nico Lazaridi στην Αγορά, το Κτήμα Κώστα Λαζαρίδη, το Κτήμα Μανωλεσάκη και το Κτήμα Οινογένεσις στην Αδριανή, το Κτήμα Μιχαηλίδη στο Δοξάτο, το Κτήμα Παυλίδη και το Oenops Wines στα Κοκκινόγεια, και το Κτήμα Τέχνη Οίνου στο Μικροχώρι.
Κάθε χρόνο, στα τέλη Μαΐου, ο Σύνδεσμος Οινοπαραγωγών Δράμας διοργανώνει τη γιορτή «Δραμοινογνωσία», με τη συμμετοχή οινοποιείων της περιοχής.
Η γαστρονομία της Δράμας έχει δεχθεί επιρροές από τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας (μετά το 1922), του Πόντου, της Καππαδοκίας και της Αρμενίας, αλλά και από τη Θράκη, τους Πομάκους και τους Σαρακατσάνους.
Στις παραδοσιακές ταβέρνες θα συναντήσετε πιάτα που δύσκολα βρίσκετε αλλού: ισλί κιοφτέ, γκιούλπασι, κεπαμπάκια (που τα λένε και σουτζουκάκια), λαχανόπιτα, στριφτόπιτα, λαγώτο, μπομπάρι και πιροσκί, ενώ από την ποντιακή κουζίνα ξεχωρίζουν ο σορβάς, μια σούπα με γιαούρτι, και το κεσκέκ, κοτόπουλο με στάρι.
Στα τοπικά προϊόντα δεσπόζουν το βωλακιώτικο λουκάνικο από τον Βώλακα, οι διάσημες πατάτες Νευροκοπίου και τα περίφημα μανιτάρια του Σιδηρόνερου, μια παλέτα γεύσεων που από μόνη της δικαιολογεί μια εκδρομή στον νομό.
Η Δράμα είναι προορισμός κάθε εποχής, αλλά η εποχή διαμορφώνει την εμπειρία σας. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, η Ονειρούπολη και τα δρώμενα του Δωδεκαημέρου μπορούν να συνδυαστούν με σκι στο Φαλακρό, όταν το χιονοδρομικό λειτουργεί, και με ένα παραδοσιακό μεσημεριανό στο Κάτω Νευροκόπι. Την άνοιξη ανθίζει το «βουνό των λουλουδιών» και τα ποτάμια καλούν για ράφτινγκ και πεζοπορία στον Νέστο· το καλοκαίρι, το σπήλαιο Αγγίτη και τα ψηλά δάση Φρακτού και Ελατιάς δροσίζουν στις πιο ζεστές μέρες· το φθινόπωρο ντύνει τα δάση με χρυσά χρώματα.
Φτάνετε οδικώς από τη Θεσσαλονίκη σε περίπου δύο ώρες, ενώ για μετακίνηση μέσω της Hellenic Train χρειάζεται να ελέγξετε το ισχύον πρόγραμμα και τις πιθανές μετεπιβιβάσεις.
Για τη διαμονή σας, η Δράμα προσφέρει επιλογές που καλύπτουν κάθε προτίμηση και budget, από αναπαλαιωμένα ιστορικά κτίρια στην καρδιά της πόλης, όπως η καπναποθήκη Σπίρερ που σήμερα στεγάζει το πεντάστερο Hydrama Grand Hotel, ως πιο απλά καταλύματα και λύσεις μέσα στη φύση.
Δείτε όλες τις επιλογές διαμονής στη Δράμα και ταξινομήστε τις ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας, από οικογενειακά και οικονομικά καταλύματα ως ξενοδοχεία με μπουτίκ χαρακτήρα και πιο πολυτελείς επιλογές.