
Στο βόρειο τμήμα της Ηπείρου, 64 χιλιόμετρα βόρεια των Ιωαννίνων, η Κόνιτσα απλώνεται αμφιθεατρικά στην πλαγιά της Τραπεζίτσας, εκεί όπου ο Αώος συναντά τον Βοϊδομάτη και τον Σαραντάπορο. Στη νοτιοδυτική άκρη της, στην είσοδο της χαράδρας του Αώου, στέκει το ψηλότερο μονότοξο πέτρινο γεφύρι των Βαλκανίων, η κατασκευή του οποίου συνδέεται με τα χρόνια 1869–1871· πιο πάνω, στην Άνω Κόνιτσα, σώζονται το σεράϊ της Χάμκως και ένα οθωμανικό τζαμί του 16ου αιώνα. Γύρω της, ιστορικά μοναστήρια, ένας από τους καθαρότερους ποταμούς της Ευρώπης και οι κορυφές της Πίνδου.
Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για όσους σκέφτονται την Κόνιτσα ως προορισμό: τι αξίζει να δείτε στην πόλη και γύρω της, πόσες μέρες χρειάζεστε, και πώς να οργανώσετε την επίσκεψή σας. Για τα τέσσερα μεγαλύτερα αξιοθέατα θα βρείτε και ξεχωριστό, αναλυτικό οδηγό.
Η Κόνιτσα είναι κωμόπολη της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων και έδρα του Δήμου Κόνιτσας, χτισμένη κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα, στο βόρειο τμήμα της Ηπείρου. Απέχει 64 χιλιόμετρα βόρεια των Ιωαννίνων, περίπου μία ώρα με αυτοκίνητο, και τα Ιωάννινα είναι η πιο φυσική πύλη εισόδου, με το πλησιέστερο αεροδρόμιο και τις τακτικές συγκοινωνίες της περιοχής.
Η πόλη είναι χτισμένη σε υψόμετρο γύρω στα 650 μέτρα και αποτελεί σημείο αφετηρίας για την εξερεύνηση της Πίνδου: βρίσκεται δίπλα στον Εθνικό Δρυμό Βίκου-Αώου, που περιλαμβάνει τη χαράδρα του Βίκου, τη χαράδρα του Αώου και τα όρη της Τύμφης, ενώ λίγο πιο πέρα υψώνεται ο Σμόλικας (2.637 μ.), η δεύτερη υψηλότερη κορυφή της Ελλάδας.

Τέσσερις τόποι γύρω από την Κόνιτσα έχουν τέτοιο βάρος ώστε να αξίζει καθένας ξεχωριστό, αναλυτικό οδηγό. Εδώ θα τους βρείτε σε συντομία, με σύνδεσμο στο πλήρες άρθρο.
Ιερά Μονή Παναγίας Στομίου. Μέσα στη χαράδρα του Αώου, ανάμεσα στις απότομες πλαγιές της Τύμφης και της Τραπεζίτσας, η Μονή Στομίου είναι ενεργό ανδρικό μοναστήρι, στο οποίο η πρόσβαση γίνεται μόνο με πεζοπορία περίπου δύο ωρών από το γεφύρι της Κόνιτσας. Εδώ έζησε επί τέσσερα χρόνια, από το 1958, ο Άγιος Παΐσιος. Η εορτή της είναι στις 8 Σεπτεμβρίου.
Δείτε τον πλήρη οδηγό για τη Μονή Στομίου →
Σπίτι του Αγίου Παΐσιου στην Κόνιτσα. Στο κέντρο της Κόνιτσας σώζεται το ταπεινό σπίτι όπου μεγάλωσε ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης. Εδώ ολοκλήρωσε το δημοτικό σχολείο και πήρε το απολυτήριό του με βαθμό οκτώ. Στο σπίτι ξεναγεί σήμερα ο ανιψιός του αγίου, ο κύριος Χρήστος Εζνεπίδης.
Δείτε τον πλήρη οδηγό για το σπίτι του Αγίου Παΐσιου →
Μονή Παναγίας Μολυβδοσκέπαστης. Είκοσι χιλιόμετρα από την Κόνιτσα και μόλις 400 μέτρα από τα ελληνοαλβανικά σύνορα, η Μολυβδοσκέπαστη, κατά την παράδοση, ιδρύθηκε τον 7ο αιώνα από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Δ' τον Πωγωνάτο και πήρε το όνομά της από τα φύλλα μολύβδου που σκέπαζαν τη στέγη του καθολικού της. Η μονή αναβίωσε το 1988, κατόπιν προτροπής του Αγίου Παΐσιου.
Δείτε τον πλήρη οδηγό για τη Μολυβδοσκέπαστη →
Βοϊδομάτης, ένας από τους καθαρότερους ποταμούς της Ευρώπης. Παραπόταμος του Αώου με τις κύριες πηγές του κάτω από το χωριό Βίκος, ο Βοϊδομάτης έχει μήκος 15 χιλιόμετρα και νερά που παραμένουν πολύ κρύα, περίπου στους 4-5°C. Θεωρείται ένας από τους καθαρότερους ποταμούς της Ευρώπης και είναι κατάλληλος για ράφτινγκ και κανόε-καγιάκ, με βαθμό δυσκολίας 1 στα 5, ιδανικός για αρχάριους και οικογένειες.

Είναι η εικόνα-σύμβολο της πόλης: ένα μονότοξο λιθόκτιστο γεφύρι που ξεχωρίζει για το τεράστιο τόξο του και θεωρείται το ψηλότερο μονότοξο πέτρινο γεφύρι στα Βαλκάνια. Το άνοιγμα του τόξου υπολογίζεται γύρω στα 35,6 μέτρα και το ύψος του φτάνει περίπου τα 19,25 μέτρα. Στέκει στη νοτιοδυτική άκρη της πόλης, ακριβώς στην είσοδο της χαράδρας του Αώου, τον οποίο και γεφυρώνει.
Αναφέρεται ότι χτίστηκε το 1869 και, μετά από μερική κατάρρευση, επισκευάστηκε το 1870-1871, από συνεργείο πενήντα μαστόρων με πιθανό επικεφαλής τον Πυρσογιαννίτη πρωτομάστορα Ζιώγα Φρόντζο. Η κατασκευή χρηματοδοτήθηκε από δωρεές των κατοίκων και κυρίως του τραπεζίτη των Ιωαννίνων Ιωάννη Λούλη, που διέθεσε περίπου τα μισά από τα 120.000 γρόσια που κόστισε.
Δύο λεπτομέρειες αξίζει να γνωρίζετε. Κάτω από την καμάρα κρέμεται ένα καμπανάκι που σήμαινε για να προειδοποιήσει τους περαστικούς να μην διαβούν όταν φυσούσε δυνατός άνεμος μέσα από τη χαράδρα. Και από κάτω δεξιά ξεκινά το μονοπάτι που οδηγεί προς τη Μονή Στομίου, η αφετηρία της πεζοπορίας, που διαρκεί περίπου δύο ώρες μέχρι τη μονή.
Πάνω από το κέντρο της πόλης, η Άνω Κόνιτσα έχει χαρακτηριστεί με προεδρικό διάταγμα παραδοσιακός οικισμός και διατηρεί πολλά δείγματα ηπειρώτικης αρχιτεκτονικής. Εδώ ξεχωρίζουν δύο σημαντικά οθωμανικά μνημεία.
Το οικιστικό συγκρότημα της Χάμκως είναι ένα σύνθετο συγκρότημα κτιρίων του 18ου και 19ου αιώνα, το σεράϊ του Ζεϊνέλ Μπέη, παππού του Αλή Πασά από την πλευρά της μητέρας του, της Χάμκως (1725-1792). Σήμερα σώζονται μόνο η επιβλητική τοξωτή είσοδος, ο υπερυψωμένος πύργος (κούλια) και τμήματα του ψηλού περιβόλου.
Λίγο πιο πέρα, το Τζαμί του Σουλεϊμάν είναι το μόνο από τα δύο τζαμιά της Κόνιτσας που σώζεται. Χτίστηκε γύρω στο 1540 στις παρυφές της πόλης προς τον Αώο και ιδρυτής του θεωρείται ο σουλτάνος Σουλεϊμάν Α' ο Μεγαλοπρεπής. Ξεχωρίζει για τον ψηλό μιναρέ του, ορατό καθώς ανηφορίζει κανείς από το γεφύρι, ενώ το διπλανό διώροφο οίκημα, παλιότερα σχολείο, φιλοξενεί σήμερα φωτογραφική έκθεση για την ιστορία της Κόνιτσας.
Δέκα περίπου χιλιόμετρα από την Κόνιτσα, στον δρόμο προς τη Μολυβδοσκέπαστη, το Περιβαλλοντικό Πάρκο «Μπουραζάνι» παρουσιάζεται ως το πρώτο περιβαλλοντικό πάρκο της Ελλάδας. Η έκταση ήταν παλιότερα τόπος βοσκής και αργότερα ελεγχόμενου κυνηγιού, και από το 1991 μετατράπηκε σε πάρκο άγριας ζωής.
Σήμερα απλώνεται σε 2.050 περιφραγμένα στρέμματα και φιλοξενεί ζώα που ζουν και αναπαράγονται ελεύθερα, χωρίς κλουβιά, όπως ελάφια, πλατόνια, αγριοπρόβατα, αγριογούρουνα, αγρίμια της Κρήτης και ζαρκάδια. Μέσα στο πάρκο λειτουργεί και Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, η επίσκεψη στο οποίο αποτελεί μέρος της ξενάγησης. Είναι ένα από τα πιο φιλικά προς τις οικογένειες αξιοθέατα της περιοχής.

Από το γεφύρι της Κόνιτσας ξεκινά η χαράδρα του Αώου, ανάμεσα στις πλαγιές της Τύμφης (2.497 μ.) και της Τραπεζίτσας (2.024 μ.), μέρος του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου. Είναι η γεωγραφική ραχοκοκαλιά της περιοχής: συνδέει το γεφύρι στην είσοδο της χαράδρας με τη Μονή Στομίου βαθύτερα μέσα, ενώ ο ίδιος ο Αώος χαρακτηρίζεται ως ένας από τους τελευταίους μεγάλους ποταμούς ελεύθερης ροής στην Ευρώπη.
Η πεζοπορική διαδρομή από το γεφύρι ως τη Μονή Στομίου έχει χαμηλό βαθμό δυσκολίας, διαρκεί περίπου δύο ώρες και ανεβαίνει υψομετρικά από τα 450 στα 650 μέτρα. Όσοι την ολοκληρώνουν παίρνουν συνήθως τη μεγαλύτερη ικανοποίηση· άλλοι αρκούνται σε μικρότερες βόλτες στις παρυφές.
Στην είσοδο της Κόνιτσας, το Μουσείο Οίνου και Αμπέλου της Ηπείρου εγκαινιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2017, στο πλαίσιο του προγράμματος WINE-NET. Είναι αφιερωμένο στις αμπελουργικές περιοχές της Ηπείρου, κυρίως τη Ζίτσα και το Μέτσοβο.
Στις προθήκες του παρουσιάζονται οι τοπικές ποικιλίες, από τη Ντεμπίνα και το Βλάχικο ως το Μπεκάρι και το Μαυρούδι Κόνιτσας, μια καλή στάση για όσους ενδιαφέρονται για την οινική παράδοση της Ηπείρου. Στην πόλη διοργανώνεται επίσης το φθινόπωρο η Γιορτή Τσίπουρου Κόνιτσας, σε ημερομηνία που ανακοινώνεται κάθε χρόνο.
Πάνω από την πόλη, ακολουθώντας τις πινακίδες από το σπίτι του Αγίου Παΐσιου και ένα ανηφορικό μονοπάτι μέσα στο δάσος, φτάνει κανείς στο εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας, την ίδια διαδρομή που έκανε ο ίδιος ο άγιος ανεβαίνοντας για προσευχή.
Η σύντομη ανάβαση προσφέρει εκπληκτική θέα της πόλης, που απλώνεται από τη χαράδρα του Αώου ως τις κορυφές των γύρω βουνών· γι' αυτό και η τοποθεσία είναι γνωστή ως «Μπαλκόνι της Κόνιτσας».
Μία ημέρα: Γεφύρι, Άνω Κόνιτσα (το συγκρότημα της Χάμκως και το τζαμί) και το σπίτι του Παΐσιου με τα πόδια από το κέντρο, και ένα από τα κοντινά αξιοθέατα με αυτοκίνητο, τη Μολυβδοσκέπαστη ή το Μπουραζάνι. Η πεζοπορία μέχρι τη Μονή Στομίου διαρκεί περίπου δύο ώρες ανά διαδρομή και δύσκολα χωράει την ίδια ημέρα με όλα τα παραπάνω.
Σαββατοκύριακο: Την πρώτη μέρα, γεφύρι και πεζοπορία στη Μονή Στομίου το πρωί, Άνω Κόνιτσα και σπίτι Παΐσιου το απόγευμα. Τη δεύτερη, Μολυβδοσκέπαστη και Μπουραζάνι, που βρίσκονται στον ίδιο δρόμο, και, αν περισσέψει χρόνος, ράφτινγκ στον Βοϊδομάτη.
Τρεις μέρες ή παραπάνω: Όλα τα παραπάνω με πιο χαλαρό ρυθμό, με χρόνο για μια εκδρομή στα Ζαγοροχώρια μέσα από την κοιλάδα του Βοϊδομάτη.

Η άνοιξη και το φθινόπωρο είναι οι πιο ισορροπημένες εποχές για την Κόνιτσα: ήπιος καιρός, καλή ροή στα ποτάμια για πεζοπορία και ράφτινγκ, λιγότερος κόσμος.
Το καλοκαίρι ευνοεί τις δραστηριότητες στο νερό και τις βραδινές βόλτες στην Άνω Κόνιτσα. Στις 8 Σεπτεμβρίου γίνεται το πανηγύρι της Μονής Στομίου και εκατοντάδες προσκυνητές συρρέουν από την Κόνιτσα και την ευρύτερη περιοχή, ενώ στην πόλη διοργανώνεται επίσης το φθινόπωρο η Γιορτή Τσίπουρου Κόνιτσας, σε ημερομηνία που ανακοινώνεται κάθε χρόνο. Τον χειμώνα οι πεζοπορίες περιορίζονται, αλλά η πόλη και η Άνω Κόνιτσα έχουν τη δική τους γοητεία.
Από την Κόνιτσα είναι εύκολο να επεκτείνετε την επίσκεψη σε άλλα μέρη της Ηπείρου:
Διαμονή. Στην Κόνιτσα θα βρείτε πολλές επιλογές διαμονής στην Travelmyth. Αν προτιμάτε δωμάτιο με τζάκι για τους χειμερινούς μήνες, διαμονή σε ιστορικό κτίριο που ταιριάζει με τον χαρακτήρα της Άνω Κόνιτσας, ή κάτι μικρό και ήσυχο, μπορείτε να φιλτράρετε τα καταλύματα της Κόνιτσας ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας.
Μετακινήσεις. Το γεφύρι και η Άνω Κόνιτσα είναι σε κοντινή απόσταση με τα πόδια από το κέντρο. Για τη Μονή Στομίου η πρόσβαση γίνεται μόνο με πεζοπορία περίπου δύο ωρών ανά διαδρομή από το γεφύρι, ενώ για τη Μολυβδοσκέπαστη, το Μπουραζάνι και τον Βοϊδομάτη χρειάζεστε αυτοκίνητο.