
Υπάρχει μια λέξη που το Πλωμάρι την έκανε διάσημη σε όλη την Ελλάδα: ούζο. Στα νότια παράλια της Λέσβου, αυτός ο παραθαλάσσιος οικισμός θεωρείται η πρωτεύουσα του ούζου, με ιστορικές ποτοποιίες, ορισμένες από τις οποίες λειτουργούν εδώ και πάνω από έναν αιώνα.
Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για το Πλωμάρι: την ιστορία του ούζου, τα μουσεία που μπορείτε να επισκεφθείτε, τον ίδιο τον οικισμό, τις κοντινές παραλίες και την πρόσβαση από τη Μυτιλήνη. Ο οδηγός είναι μέρος της ευρύτερης παρουσίασής μας για τα αξιοθέατα της Λέσβου.
Η εκτεταμένη παραγωγή ούζου στο Πλωμάρι ξεκινά στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν η νότια Λέσβος γνώριζε σημαντική εμπορική και βιοτεχνική ανάπτυξη, με στενές εμπορικές σχέσεις και με τη Μικρά Ασία. Αρχικά γινόταν σε μικρά τοπικά αποστακτήρια, τα λεγόμενα «ρακαριά», και μετά τα τέλη του 19ου αιώνα οι ποτοποιίες και οι σαπωνοποιίες του οικισμού αναδείχθηκαν σε σημαντικές βιοτεχνίες με αξιόλογη εξαγωγική παραγωγή. Σήμερα λειτουργούν στο Πλωμάρι τέσσερις ποτοποιίες ούζου, Ισιδώρου Αρβανίτου, Βαρβαγιάννη, Γιαννατσή και Πιτσιλαδή, πασίγνωστες στην ελληνική αγορά.
Όσο για το ίδιο το όνομα «ούζο», μια διαδεδομένη λαϊκή θεωρία το συνδέει με την εμπορική ένδειξη «uso Massalia», δηλαδή «προς χρήση στη Μασσαλία».
Στον δρόμο από το Πλωμάρι προς την Πλαγιά βρίσκεται το Μουσείο «Ο Κόσμος του Ούζου», της ποτοποιίας Ισιδώρου Αρβανίτου, που ιδρύθηκε το 1894. Εκεί μαθαίνετε για την ιστορία της ποτοποιίας και για τη διαδικασία παραγωγής αυτού του πασίγνωστου ούζου, βλέποντας από κοντά ιστορικά αντικείμενα.
Δίπλα στις εγκαταστάσεις απόσταξης βρίσκεται το Μουσείο Ούζου Βαρβαγιάννη, που παρουσιάζει την ιστορία μιας ποτοποιίας με πάνω από 160 χρόνια ζωής. Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζει ο πρώτος αποστακτήρας της οικογένειας Βαρβαγιάννη. Είναι μια στάση που δείχνει πόσο βαθιά είναι ριζωμένη η παράδοση του ούζου στον τόπο.
Το Πλωμάρι δεν φημιζόταν μόνο για το ούζο. Στις αρχές του 20ού αιώνα λειτουργούσαν στο Πλωμάρι πολλές σαπωνοποιίες, και εδώ λειτούργησε το πρώτο εργοστάσιο μιας από τις γνωστότερες ελληνικές εταιρείες σαπουνιού που υπάρχουν μέχρι σήμερα. Σήμερα ένα από τα παλιά σαπωνοποιεία έχει ανακαινιστεί και έχει μετατραπεί σε Μουσείο Σαπωνοποιίας, ενώ τα παλιά βιομηχανικά κτίρια, ελαιοτριβεία, σαπωνοποιεία και ταρσανάδες, δίνουν στον οικισμό μια ιδιαίτερη, εργατική ταυτότητα.

Το σημερινό Πλωμάρι αναπτύχθηκε μετά τις μεγάλες πυρκαγιές του 1841 και 1843, όταν πολλοί κάτοικοι του παλιού Πλωμαρίου μετακινήθηκαν προς τον παραθαλάσσιο Ποταμό, στις εκβολές του Σεδούντα. Η νέα παραθαλάσσια θέση ήταν γνωστή ως «Ποταμός», από τον χείμαρρο που τη διασχίζει. Σήμα κατατεθέν του Πλωμαρίου είναι ο πλάτανος της κεντρικής πλατείας, που λέγεται ότι φυτεύτηκε το 1813. Στο κέντρο του οικισμού δεσπόζει ο ναός του Αγίου Νικολάου, χτισμένος το 1847, μια τρίκλιτη αιγαιοπελαγίτικη βασιλική με μαρμάρινο κωδωνοστάσιο.
Με πληθυσμό 2.756 κατοίκους κατά την απογραφή του 2021, το Πλωμάρι είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος οικισμός της Λέσβου μετά την πόλη της Μυτιλήνης. Ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική και τη ρυμοτομία του, με στενά σοκάκια και αρχοντικά που κατηφορίζουν προς τη θάλασσα.

Η περιοχή του Πλωμαρίου έχει αρκετές παραλίες. Πιο γνωστές είναι ο Άγιος Ισίδωρος, μια οργανωμένη ακτή που θεωρείται από τις καλύτερες του νησιού για τα κρυστάλλινα νερά της, καθώς και οι παραλίες Αμμουδέλι και Μελίντα. Είναι ιδανικές για να συνδυάσετε την περιήγηση στον οικισμό και τα μουσεία με μπάνιο.
Το Πλωμάρι απέχει περίπου 39 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από τη Μυτιλήνη. Με το αυτοκίνητο, η διαδρομή από το λιμάνι της Μυτιλήνης διαρκεί γύρω στα 50 λεπτά και από το αεροδρόμιο περίπου μία ώρα, μέσα από τους ελαιώνες της νότιας Λέσβου.
Αν θέλετε να μείνετε στην περιοχή, στο Πλωμάρι η Travelmyth, η μηχανή αναζήτησης διαμονής με βάση τα ενδιαφέροντα κάθε ταξιδιώτη, έχει καταχωρημένες επιλογές διαμονής που μπορείτε να ταξινομήσετε ανάλογα με τις προτιμήσεις σας.