Ο Ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο και άλλα 5 αξιοθέατα

Στο νοτιότερο άκρο της Αττικής, εκεί που η στεριά τελειώνει απότομα πάνω από τη θάλασσα, ο Ναός του Ποσειδώνα στέκει στο ακρωτήριο του Σουνίου εδώ και σχεδόν δυόμισι χιλιάδες χρόνια. Χτισμένος τον 5ο αιώνα π.Χ., την ίδια εποχή με τον Παρθενώνα, ο δωρικός ναός δέσποζε σε ένα από τα πιο στρατηγικά θαλάσσια περάσματα της αρχαίας Αττικής και σήμερα υποδέχεται τους επισκέπτες που φτάνουν από την Αθήνα για μια από τις πιο γνωστές μονοήμερες εκδρομές.

Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για τα αξιοθέατα του Σουνίου. Θα δείτε αναλυτικά τον Ναό του Ποσειδώνα και τον αρχαιολογικό χώρο γύρω του, το ιερό της Αθηνάς Σουνιάδος, τις παραλίες κάτω από το ακρωτήριο, τον εθνικό δρυμό με το εντυπωσιακό βάραθρο του Χάους και, φυσικά, το ηλιοβασίλεμα για το οποίο φημίζεται ο τόπος, μαζί με πρακτικές πληροφορίες για την επίσκεψή σας.

Το Σούνιο είναι το ακρωτήριο στο νοτιότερο άκρο της Αττικής και υπάγεται στον Δήμο Λαυρεωτικής. Ο ναός δεσπόζει σε έναν απόκρημνο βράχο πάνω από το Αιγαίο, σε ένα σημείο που στην αρχαιότητα ήταν στρατηγικής σημασίας: από εδώ η Αθήνα έλεγχε το θαλάσσιο πέρασμα προς το Αιγαίο και τον Πειραιά, αλλά και τη γειτονική Λαυρεωτική, που ήταν πλούσια σε μεταλλεύματα αργύρου.

Η απόσταση από το κέντρο της Αθήνας είναι περίπου 77 χιλιόμετρα, δηλαδή γύρω στη μία ώρα και δέκα λεπτά με αυτοκίνητο, ενώ από το αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος» απέχει περίπου 45 χιλιόμετρα, γύρω στα 40 λεπτά. Είναι, με άλλα λόγια, αρκετά κοντά για μια μονοήμερη και αρκετά μακριά ώστε να αλλάζει εντελώς το σκηνικό.

Ο Ναός του Ποσειδώνα χτίστηκε ανάμεσα στο 444 και το 440 π.Χ., την εποχή του Παρθενώνα και του Χρυσού Αιώνα του Περικλή. Αντικατέστησε έναν παλαιότερο ναό της αρχαϊκής περιόδου, τον οποίο είχαν καταστρέψει οι Πέρσες κατά την εισβολή του Ξέρξη. Λέγεται μάλιστα ότι, μετά τη νίκη στη ναυμαχία της Σαλαμίνας, οι Αθηναίοι τοποθέτησαν μια ολόκληρη περσική τριήρη πάνω στον βράχο του Σουνίου ως αφιέρωμα στον θεό της θάλασσας.

Πρόκειται για δωρικό ναό, με κάτοψη που προέβλεπε πτερό 6 επί 13 κιόνων, χτισμένο από ντόπιο μάρμαρο της Αγριλέζας. Σήμερα σώζονται οι δύο παραστάδες της ανατολικής πλευράς και αρκετοί από τους κίονες, που ξεχωρίζουν από μακριά πάνω στον βράχο. Στο εσωτερικό του ναού δέσποζε άγαλμα του Ποσειδώνα ύψους μεγαλύτερου από έξι μέτρα.

Ο ναός συχνά συνδέεται και με το λεγόμενο «ιερό τρίγωνο» της Αττικής, μια νεότερη ερμηνεία που τον φέρνει σε γεωμετρική σχέση με άλλα μεγάλα ιερά της περιοχής. Ανάμεσα στους πολλούς επισκέπτες που γοητεύτηκαν από το σημείο ήταν και ο Βρετανός ποιητής και φιλέλληνας Λόρδος Βύρων, τον 19ο αιώνα, που χάραξε το όνομά του σε μία από τις πέτρες του ναού, σε ένα χάραγμα που οι επισκέπτες αναζητούν μέχρι σήμερα.

Ο ναός δεν στέκει μόνος του. Ο αρχαιολογικός χώρος του Σουνίου περιλαμβάνει, εκτός από τον ναό του Ποσειδώνα, τα τείχη της οχύρωσης, το ιερό της Αθηνάς, το λιμάνι με τους νεώσοικους λαξευμένους στον βράχο και τον αρχαίο οικισμό όπου ζούσαν για αιώνες στρατιώτες, έμποροι και άνθρωποι του λιμανιού.

Από τα τείχη σώζονται τμήματα μέχρι σήμερα: ήταν αρκετά ισχυρά, με πάχος γύρω στα 3,5 μέτρα και τετράγωνους πύργους περίπου κάθε είκοσι μέτρα, στοιχείο που δείχνει πόσο σημαντική ήταν η φύλαξη αυτού του σημείου για την αρχαία Αθήνα.

Σε έναν χαμηλότερο λόφο, περίπου 400 μέτρα βόρεια-βορειοανατολικά του ακρωτηρίου, βρίσκεται το ιερό της Αθηνάς Σουνιάδος. Στον χώρο σώζονται κατάλοιπα δύο ναών της Αθηνάς, ενός παλαιότερου και ενός νεότερου, που χτίστηκε γύρω στο 470 π.Χ. μετά την περσική καταστροφή και ξεχωρίζει για τα ασυνήθιστα αρχιτεκτονικά του χαρακτηριστικά. Είναι ένα σημείο που πολλοί επισκέπτες προσπερνούν, αλλά αξίζει μια στάση για να καταλάβετε ότι το Σούνιο ήταν ένα ολόκληρο ιερό τοπίο, όχι ένας μεμονωμένος ναός.

Το Σούνιο φημίζεται για το ηλιοβασίλεμά του, και όχι άδικα. Όταν ο ορίζοντας είναι καθαρός, από τον ναό διακρίνονται η Κέα, η Κύθνος, ακόμη και η Σέριφος προς τα νοτιοανατολικά, ενώ προς τα δυτικά ξεχωρίζει η Αίγινα. Το φως που πέφτει στους κίονες τις τελευταίες ώρες της ημέρας είναι ο λόγος που οι περισσότεροι επισκέπτες προγραμματίζουν να φτάσουν αργά το απόγευμα.

Αν είστε πρωινός τύπος, υπάρχει και η άλλη όψη της ημέρας: νωρίς το πρωί, ανάλογα με την εποχή, ο ήλιος ανατέλλει στην πλευρά της Μακρονήσου, χαρίζοντας μια πιο ήσυχη εικόνα του ακρωτηρίου, μακριά από τον κόσμο του ηλιοβασιλέματος.

Ακριβώς κάτω από τον ναό βρίσκεται η παραλία του Σουνίου, μια οργανωμένη παραλία με ομπρέλες, ξαπλώστρες, beach bar και ντους, ιδανική για να συνδυάσετε την επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο με ένα μπάνιο με θέα τους μαρμάρινους κίονες.

Λίγο πιο πέρα, στα Λεγραινά, περίπου 5 χιλιόμετρα από τον ναό, θα βρείτε μεγαλύτερες αμμουδιές και δίπλα τους τη δημοφιλή παραλία ΚΑΠΕ. Υπάρχουν όμως κι άλλες επιλογές: η παραλία Χάρακα γύρω στα 7 χιλιόμετρα από τον ναό, και προς το Λαύριο υπάρχουν επίσης οι παραλίες Ασημάκη, Λιμάνι Πασσά και Πουνταζέζα, με πιο ήρεμο, οικογενειακό χαρακτήρα σε σχέση με την κίνηση του ίδιου του ακρωτηρίου.

Πριν φτάσετε στον ναό, ανάμεσα σε δύο μεγάλα ξενοδοχεία, κρύβεται η μικρή παραλία του Αγίου Πέτρου με ένα λευκό εκκλησάκι για σημάδι, ενώ στο Κάτω Σούνιο υπάρχουν μικροί, ήσυχοι όρμοι με πρόσβαση μέσα από μονοπάτια, για όσους ψάχνουν κάτι πιο ήσυχο.

Γύρω από το ακρωτήριο απλώνεται ο Εθνικός Δρυμός Σουνίου, ο μικρότερος εθνικός δρυμός της χώρας, με συνολική έκταση περίπου 35.000 στρέμματα. Ιδρύθηκε το 1974 και προσφέρει πεζοπορικές διαδρομές μέσα σε πευκόφυτο τοπίο με θέα τη θάλασσα.

Το πιο εντυπωσιακό σημείο του είναι το Έγκοιλο Χάος, ένα βάραθρο σχεδόν κυκλικού σχήματος, με βάθος περίπου 55 μέτρα και διάμετρο γύρω στα 120 μέτρα, που πιθανότατα δημιουργήθηκε από την κατάρρευση της οροφής σπηλαίου. Μια όμορφη διαδρομή περίπου 7 χιλιομέτρων με αφετηρία το χωριό Άγιος Κωνσταντίνος οδηγεί ως εκεί.

Στις πεζοπορίες της περιοχής θα συναντήσετε και απομεινάρια από τη μεταλλευτική ιστορία της Λαυρεωτικής, μιας περιοχής όπου απαντώνται εκατοντάδες διαφορετικά είδη ορυκτών.

Δίπλα στο Σούνιο βρίσκεται το Λαύριο, που αξίζει μια στάση αν έχετε χρόνο. Η πόλη ξεχωρίζει για τα νεοκλασικά της κτήρια και την έντονη μεταλλευτική της ιστορία, εμφανή σε κάθε βήμα με τις καμινάδες, τη γαλλική σκάλα και το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο που στεγάζεται στα παλιά κτίρια της Γαλλικής Εταιρείας. Διαθέτει επίσης αρχαιολογικό μουσείο με ευρήματα που χρονολογούνται από το 5000 π.Χ.

Λίγο έξω από το Λαύριο βρίσκεται και ο αρχαιολογικός χώρος του Θορικού, με το ιδιαίτερο οβάλ θέατρο, που χρονολογείται από τα τέλη του 6ου έως τις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ., ένα από τα αρχαιότερα σωζόμενα θέατρα στον ελληνικό χώρο.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Σουνίου λειτουργεί όλο τον χρόνο, με εξαίρεση συγκεκριμένες αργίες. Με βάση τις τρέχουσες πληροφορίες, είναι ανοιχτός καθημερινά από τις 09:30 έως τη δύση του ήλιου, με τελευταία είσοδο 20 λεπτά πριν το κλείσιμο. Το κανονικό εισιτήριο είναι 20 ευρώ και το μειωμένο 10 ευρώ, αλλά καλό είναι να επιβεβαιώνετε πάντα ωράριο και τιμές πριν από την επίσκεψη.

Για τη μετάβαση, ο πιο εύκολος τρόπος είναι το αυτοκίνητο. Υπάρχει και η επιλογή του ΚΤΕΛ από την Πλατεία Αιγύπτου, στο Πεδίον του Άρεως, με διάρκεια περίπου δύο ώρες, ανάλογα με το δρομολόγιο. Καλύτερη ώρα για την επίσκεψη είναι το απόγευμα, ώστε να προλάβετε και το ηλιοβασίλεμα.

Ο αρχαιολογικός χώρος αξίζει σε κάθε εποχή. Η άνοιξη και το φθινόπωρο έχουν πιο ήπιο καιρό και λιγότερο κόσμο, ενώ το καλοκαίρι σας επιτρέπει να συνδυάσετε την επίσκεψη με μπάνιο στις γύρω παραλίες.

Αν θέλετε να μείνετε στην περιοχή και να απλώσετε την εκδρομή σας σε δύο μέρες, στη Travelmyth μπορείτε να δείτε και να συγκρίνετε καταλύματα στην περιοχή του Σουνίου, ταξινομημένα ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες σας.