Τρίκαλα αξιοθέατα: Τι να δείτε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας

Χτισμένα στη θέση της αρχαίας Τρίκκης, της θεσσαλικής πόλης που αναφέρει ο Όμηρος ως συμμετέχουσα στον Τρωικό Πόλεμο, τα Τρίκαλα είναι από τις λίγες ελληνικές πόλεις που τις διασχίζει ποτάμι: ο Ληθαίος, παραπόταμος του Πηνειού, με δεκατρείς γέφυρες να ενώνουν τις δύο όχθες του. Πάνω από την πόλη ορθώνεται το βυζαντινό κάστρο με τον Πύργο του Ρολογιού, σήμα κατατεθέν των Τρικάλων, ενώ κάτω από αυτό απλώνεται η αρχοντική παλιά πόλη, το Βαρούσι.

Εμείς, στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που ταξινομεί τις διαμονές ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε ταξιδιώτη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για να δείτε τι αξίζει στα Τρίκαλα. Από το Βαρούσι και τα Μανάβικα μέχρι το Τζαμί Οσμάν Σαχ, το Μουσείο Τσιτσάνη και τον Μύλο Ματσόπουλου που τα Χριστούγεννα γίνεται ο διάσημος Μύλος των Ξωτικών, σας δείχνουμε σημείο-σημείο τα αξιοθέατα της πόλης και τις πιο όμορφες εξορμήσεις γύρω από αυτήν.

Στις παρυφές του κάστρου κρύβεται η ιστορικότερη συνοικία των Τρικάλων, το Βαρούσι. Το όνομά του προέρχεται από την τουρκική λέξη «varos» (προάστιο, συνοικία εκτός του οχυρού) και τα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν η εύπορη, χριστιανική και αυτοδιοικούμενη γειτονιά της πόλης. Τα διώροφα αρχοντικά του χτίστηκαν μεταξύ 17ου και 19ου αιώνα και έχουν χαρακτηριστεί στο σύνολό τους διατηρητέα.

Στα γραφικά σοκάκια του σώζονται μερικές από τις παλαιότερες εκκλησίες της πόλης: ο Άγιος Ιωάννης του 14ου αιώνα, η Αγία Επίσκεψη του 1543 και ο Άγιος Δημήτριος του 1580. Δίπλα στο Βαρούσι εκτείνονται τα Παλιά Μανάβικα, η δεύτερη συνοικία της παλιάς πόλης, που πήραν το όνομά τους από τη λαχαναγορά που λειτουργούσε εκεί. Σήμερα τα αναπαλαιωμένα πετρόκτιστα κτίριά τους στεγάζουν καφετέριες, μεζεδοπωλεία και μπαρ, κάνοντάς τα μία από τις πιο ζωντανές γωνιές των Τρικάλων.

Το βυζαντινό κάστρο των Τρικάλων χτίστηκε τον 6ο αιώνα από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό, πάνω στα ερείπια της ακρόπολης της αρχαίας Τρίκκης, στον λόφο του Προφήτη Ηλία. Έχει τριπλό τείχος, η είσοδος είναι ελεύθερη και από την κορυφή του απλώνεται μπροστά σας πανοραμική θέα στην πόλη και στον θεσσαλικό κάμπο.

Στο δεύτερο διάζωμα δεσπόζει ο εμβληματικός Πύργος του Ρολογιού, ύψους περίπου 33 μέτρων, που έχει γίνει το σύμβολο της πόλης. Το πρώτο ρολόι τοποθετήθηκε από τους Οθωμανούς τον 17ο αιώνα, μαζί με μια καμπάνα 650 κιλών. Το 1936 κατασκευάστηκε νέος Πύργος του Ρολογιού, αντικαθιστώντας την παλαιότερη οθωμανική κατασκευή. Στο τρίτο και τελευταίο διάζωμα βρίσκεται το εσωτερικό φρούριο, το Ιτς Καλέ, που αποτελούσε την τελευταία γραμμή άμυνας.

Στην πλατεία της Αγίας Ειρήνης, στα Παλιά Μανάβικα, θα δείτε μια τρισδιάστατη τοιχογραφία που έχει γίνει αξιοθέατο από μόνη της. Αναπαριστά τον συνθέτη Βασίλη Τσιτσάνη να παίζει το μπουζούκι του σε ένα μπαλκόνι των παλιών Τρικάλων, ανάμεσα σε σκηνές της παλιάς γειτονιάς.

Φιλοτεχνήθηκε το 2006 σε επιφάνεια 150 τετραγωνικών μέτρων από τους καλλιτέχνες της γαλλικής εταιρίας Cité de la Création, με μια τεχνική «αρχιτεκτονικής οφθαλμαπάτης» βασισμένη στο πρότυπο της Λυών. Ο Τσιτσάνης γεννήθηκε στα Τρίκαλα και ο Μάνος Χατζιδάκις τον είχε χαρακτηρίσει «Μπαχ της ελληνικής μουσικής».

Στο κτίριο των παλιών φυλακών της πόλης στεγάζεται το Κέντρο Έρευνας - Μουσείο Βασίλη Τσιτσάνη, αφιερωμένο στον μεγάλο συνθέτη και στιχουργό που γεννήθηκε στα Τρίκαλα. Άνοιξε για το κοινό τον Σεπτέμβριο του 2017 και η είσοδος είναι ελεύθερη.

Στις αίθουσές του θα δείτε φωτογραφίες, μουσικά όργανα, παρτιτούρες και προσωπικά αντικείμενα του Τσιτσάνη, ενώ λειτουργεί και στούντιο ηχογράφησης για τους επισκέπτες.

Το τέμενος του Οσμάν Σαχ, γνωστό και ως Κουρσούμ (μολυβένιο) Τζαμί επειδή ο θόλος του ήταν επενδυμένος με μολύβι, χτίστηκε στα μέσα του 16ου αιώνα και αποδίδεται στον ονομαστό αρχιτέκτονα Μιμάρ Σινάν. Είναι το μοναδικό τζαμί που σώθηκε στην πόλη και αποτελεί προστατευόμενο μνημείο, με έναν επιβλητικό ημισφαιρικό θόλο χωρίς εσωτερικές κολόνες να τον στηρίζουν.

Λίγα μέτρα πιο πέρα βρίσκεται το Δίδυμο Οθωμανικό Λουτρό, που ανήκε στο ίδιο συγκρότημα κτηρίων του Οσμάν Σαχ. Ονομάζεται «δίδυμο» γιατί εξυπηρετούσε ταυτόχρονα άνδρες και γυναίκες, με ξεχωριστό ψυχρό, χλιαρό και θερμό χώρο.

Ο αλευρόμυλος Ματσόπουλου είναι ένα βιομηχανικό συγκρότημα του 1884, έκτασης 3.500 τετραγωνικών μέτρων, που υπήρξε πρωτοπόρο σε βαλκανικό επίπεδο. Σήμερα λειτουργεί ως ιστορικό-βιομηχανικό πάρκο και πολιτιστικό κέντρο, στεγάζοντας μεταξύ άλλων τον δημοτικό κινηματογράφο και το θέατρο της πόλης.

Κάθε χειμώνα ο χώρος μεταμορφώνεται στον Μύλο των Ξωτικών, το μεγαλύτερο χριστουγεννιάτικο θεματικό πάρκο της Ελλάδας, που λειτουργεί από το 2011 και προσελκύει εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες. Διαβάστε τον πλήρη οδηγό μας για τον Μύλο των Ξωτικών, με το πότε ανοίγει, τα εισιτήρια και το τι θα δείτε, εδώ: Μύλος των Ξωτικών στα Τρίκαλα: Πότε ανοίγει, εισιτήρια και τι θα δείτε.

Ο Ληθαίος ποταμός, παραπόταμος του Πηνειού, διασχίζει το κέντρο των Τρικάλων και οι δύο όχθες του ενώνονται με δεκατρείς γέφυρες, αρκετές από τις οποίες προορίζονται αποκλειστικά για πεζούς. Σε μία από τις γέφυρες στέκει το άγαλμα του Ασκληπιού, έργο του γλύπτη Θεόδωρου Βασιλόπουλου, ενώ η κεντρική πλατεία Ηρώων Πολυτεχνείου φιλοξενεί το άγαλμα του στρατηγού του ΕΛΑΣ, Στέφανου Σαράφη.

Σημείο αναφοράς παραμένει η εμβληματική Κεντρική Γέφυρα, που κατασκευάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1880 από Γάλλους μηχανικούς, με σχεδιασμό που φαίνεται να είχε επιρροές από γέφυρες του Σηκουάνα, και κηρύχθηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο το 1996.

Η εμπορική καρδιά της πόλης χτυπά στον πεζόδρομο της Ασκληπιού, που χαράχτηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και σήμερα συγκεντρώνει καταστήματα, μπουτίκ και καφέ.

Το πεζοδρομημένο κέντρο επεκτείνεται και σε άλλους δρόμους, όπως η οδός Απόλλωνος, γεμάτη ομπρέλες, καφέ και εμπορικά μαγαζιά, ιδανική για μια χαλαρή βόλτα στην πόλη.

Στη θέση των σημερινών Τρικάλων βρισκόταν η αρχαία Τρίκκη, όπου λατρευόταν ο θεός της ιατρικής Ασκληπιός, που σύμφωνα με τον μύθο γεννήθηκε εδώ. Το Ασκληπιείο της θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα και αρχαιότερα του ελλαδικού χώρου.

Ανασκαφές κοντά στον ναό του Αγίου Νικολάου έφεραν στο φως μέρος των κτισμάτων, ενώ το μεγαλύτερο τμήμα του εντοπίζεται στους πρόποδες του λόφου του Φρουρίου και στο Βαρούσι.

Πέρα από το Μουσείο Τσιτσάνη, τα Τρίκαλα διαθέτουν αρκετά ακόμη μουσεία που αξίζουν μια στάση. Στο Δημοτικό Λαογραφικό Μουσείο θα δείτε αντικείμενα καθημερινής χρήσης, ενδυμασίες και εργαλεία παραδοσιακών επαγγελμάτων από τα τέλη του 18ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα. Το Κέντρο Ιστορίας και Πολιτισμού «Κλιάφα» ιδρύθηκε το 2003 και στεγάζεται στο παλαιό εργοστάσιο αναψυκτικών της εταιρείας Κλιάφα, ένα κτίσμα του 1926.

Η Αρχαιολογική Συλλογή Τρικάλων παρουσιάζει γλυπτά, κεραμική και επιγραφές κυρίως της ελληνορωμαϊκής περιόδου, καθώς και ευρήματα από την αρχαία Τρίκκη και την ευρύτερη περιοχή. Είναι επισκέψιμη κατόπιν συνεννόησης με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Τρικάλων.

Πάνω από το κέντρο της πόλης υψώνεται ο καταπράσινος λόφος του Προφήτη Ηλία, ένα κοντινό σημείο για βόλτα στη φύση. Στις πλαγιές του διαμορφώνεται το Πάρκο Χλωρίδας και Πανίδας, στη θέση του παλιού ζωολογικού κήπου.

Κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό, που λειτούργησε το 1886, βρίσκεται και ο «καρβουνιάρης», ένα ατμοκίνητο τρενάκι άνω των 100 ετών που σήμερα αποτελεί ξεχωριστό αξιοθέατο.

Τα Τρίκαλα είναι ιδανική βάση για κοντινές εξορμήσεις. Σε περίπου 21 χιλιόμετρα, μέσω της Καλαμπάκας, βρίσκονται τα Μετέωρα, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1988, με τα μοναστήρια χτισμένα στις κορυφές των βράχων (σήμερα λειτουργούν τα 6).

Προς την άλλη κατεύθυνση, τα ορεινά χωριά Ελάτη και Περτούλι, με το χιονοδρομικό κέντρο Περτουλίου, απέχουν περίπου 40 λεπτά έως μία ώρα οδικώς και αποτελούν δημοφιλείς χειμερινές αποδράσεις.

Τα Τρίκαλα απέχουν περίπου 330 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 230 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη, με τακτικά λεωφορεία να συνδέουν την πόλη και με τις δύο. Η άνοιξη και ο χειμώνας είναι οι πιο όμορφες εποχές: την άνοιξη για τις βόλτες πλάι στον Ληθαίο και τις κοντινές εξορμήσεις, και τον χειμώνα για τη γιορτινή ατμόσφαιρα του Μύλου των Ξωτικών και το σκι στο Περτούλι.

Η πόλη φημίζεται για την ποδηλατική της κουλτούρα και στους δρόμους της κυκλοφορούν δεκάδες χιλιάδες ποδήλατα, οπότε το ποδήλατο είναι ο πιο ευχάριστος τρόπος για να γνωρίσετε τα αξιοθέατα. Για τη διαμονή σας, μπορείτε να δείτε και να συγκρίνετε καταλύματα στα Τρίκαλα μέσα από την Travelmyth, ταξινομημένα ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας.