
Χτισμένη στις όχθες της λίμνης Παμβώτιδας, της λίμνης που το αρχαίο της όνομα σημαίνει «αυτή που τρέφει τους πάντες», η πρωτεύουσα της Ηπείρου κουβαλά πολλούς αιώνες ιστορίας. Το Κάστρο της θεωρείται το παλαιότερο βυζαντινό κάστρο της Ελλάδας που κατοικείται αδιάκοπα μέχρι σήμερα, ενώ στη μέση της λίμνης βρίσκεται ένα νησί που δεν πήρε ποτέ όνομα. Σήμερα τα Ιωάννινα είναι και μια από τις μεγαλύτερες φοιτητουπόλεις της χώρας, μια πόλη που ζει μέρα και νύχτα.
Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για όσους θέλουν να γνωρίσουν τα Ιωάννινα, ή τα Γιάννενα όπως τα λένε όλοι. Θα σας ξεναγήσουμε στη λίμνη Παμβώτιδα και το νησί της, στο βυζαντινό Κάστρο και τα μουσεία του, στο Σπήλαιο Περάματος και στο Μουσείο Βρέλλη, αλλά και στις γραφικές γειτονιές, τις ιστορικές στοές και τις κοντινές εκδρομές. Θα βρείτε και πού να εστιάσετε ανάλογα με τον χρόνο που έχετε.

Η Παμβώτιδα είναι το πρώτο πράγμα που αντικρίζετε φτάνοντας στα Ιωάννινα και αυτό που μένει στη μνήμη όταν φεύγετε. Απλώνεται στους πρόποδες του Μιτσικελίου, καλύπτει έκταση περίπου 22 τετραγωνικών χιλιομέτρων και είναι μια σχετικά ρηχή λίμνη που τροφοδοτείται από φυσικές πηγές και ρέματα. Η λίμνη έχει ιστορία χιλιάδων ετών.
Μια βόλτα στις όχθες της, ένας καφές με θέα το νερό και η διαδρομή ως το νησί συνθέτουν την πιο αντιπροσωπευτική εικόνα της πόλης. Όλα όσα χρειάζεται να ξέρετε για τη λίμνη και το νησί της, τη μυθολογία, τα δρομολόγια του καραβακιού, τις μονές και τις γεύσεις, τα έχουμε συγκεντρώσει σε έναν ξεχωριστό οδηγό: Λίμνη Παμβώτιδα και το Νησί των Ιωαννίνων: Τι να δείτε και πώς θα πάτε.

Στη μέση της Παμβώτιδας βρίσκεται ένα νησί που δεν πήρε ποτέ όνομα, ένα από τα δύο μόνο κατοικημένα νησιά λίμνης στην Ελλάδα, μαζί με τον Άγιο Αχίλλειο στις Πρέσπες. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, εκεί ζουν 187 κάτοικοι, σε έναν παραδοσιακό οικισμό με ψαροταβέρνες και βυζαντινές μονές. Εδώ, στη Μονή του Αγίου Παντελεήμονα, δολοφονήθηκε τον Ιανουάριο του 1822 ο Αλή Πασάς.
Το καραβάκι αναχωρεί από τον Μώλο και σε λίγα λεπτά σας αφήνει σε έναν τόπο γεμάτο ιστορίες. Τα δρομολόγια, οι μονές, το Μουσείο Αλή Πασά και ο θρύλος της Κυρά-Φροσύνης περιγράφονται αναλυτικά στον οδηγό μας: Λίμνη Παμβώτιδα και το Νησί των Ιωαννίνων: Τι να δείτε και πώς θα πάτε.

Το Κάστρο είναι μια ολόκληρη πολιτεία μέσα στην πόλη και το σημαντικότερο μνημείο των Ιωαννίνων. Θεωρείται το παλαιότερο βυζαντινό κάστρο της Ελλάδας που κατοικείται αδιάκοπα μέχρι σήμερα· η ίδρυσή του τοποθετείται παραδοσιακά στον 6ο αιώνα και αποδίδεται στον αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Χωρίζεται σε δύο ακροπόλεις, με τη νοτιοανατολική να είναι το Ιτς Καλέ, εκεί όπου ο Αλή Πασάς είχε χτίσει το σεράι του.
Μέσα στα τείχη του κρύβονται τζαμιά, μουσεία και η ιστορική Συναγωγή. Όλη η περιήγηση στο Κάστρο, οι δύο ακροπόλεις, ο τάφος του Αλή Πασά, το Φετιχιέ Τζαμί και τα μουσεία, περιγράφεται αναλυτικά στον αφιερωμένο οδηγό μας: Κάστρο Ιωαννίνων: Ιστορία, Ιτς Καλέ και ο πλήρης οδηγός επίσκεψης.

Περίπου πέντε χιλιόμετρα από το κέντρο, μέσα στον λόφο της Γκορίτσας στο Πέραμα, ανοίγεται ένα από τα ωραιότερα σπήλαια της Ελλάδας. Το Σπήλαιο Περάματος έγινε ευρύτερα γνωστό το 1940, όταν χρησιμοποιήθηκε ως καταφύγιο κατά τους βομβαρδισμούς, και εξερευνήθηκε συστηματικά τα επόμενα χρόνια· ήταν από τα πρώτα σπήλαια της χώρας που διαμορφώθηκαν για τουριστική επίσκεψη. Εκτείνεται σε περίπου 14.800 τετραγωνικά μέτρα, με επισκέψιμη διαδρομή 1.100 μέτρων.
Η ξενάγηση κρατά γύρω στα 40-45 λεπτά και, με σταθερή θερμοκρασία γύρω στους 18°C, είναι κατάλληλη για κάθε εποχή. Όλες οι πρακτικές πληροφορίες, ωράριο, εισιτήρια, πρόσβαση και η ιστορία της ανακάλυψης, βρίσκονται στον οδηγό μας: Σπήλαιο Περάματος Ιωαννίνων: Ο οδηγός επίσκεψης.

Στο Μπιζάνι, περίπου 14 χιλιόμετρα νότια της πόλης, ο γλύπτης Παύλος Βρέλλης δημιούργησε ένα μοναδικό μουσείο. Θεμελιώθηκε το 1983, άνοιξε στο κοινό το 1995 και φιλοξενεί γύρω στα 150 κέρινα ομοιώματα σε φυσικό μέγεθος, που αναπαριστούν 36 θέματα από διαφορετικές περιόδους της ελληνικής ιστορίας, από τα προεπαναστατικά χρόνια και την Επανάσταση του 1821 έως γεγονότα του 20ού αιώνα.
Είναι μια εμπειρία που καθηλώνει μικρούς και μεγάλους. Διαβάστε τι θα δείτε και πώς θα φτάσετε εκεί στον αναλυτικό οδηγό: Μουσείο Παύλου Βρέλλη στα Ιωάννινα: Τα κέρινα ομοιώματα και ο οδηγός επίσκεψης.

Το Ρολόι είναι το πιο αναγνωρίσιμο τοπόσημο του κέντρου, στο Πάρκο Ηρώων. Κατασκευάστηκε το 1905 με πρωτοβουλία του Οσμάν Πασά, του τότε Οθωμανού διοικητή, και αργότερα μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση. Κατά τις πηγές, το αρχιτεκτονικό του σχέδιο ανατέθηκε στον Γιαννιώτη αρχιτέκτονα Περικλή Μελίρρυτο.
Γύρω από το Ρολόι απλώνεται το εμπορικό κέντρο της πόλης, με την κεντρική πλατεία, καφέ και καταστήματα να δίνουν ραντεβού στους Γιαννιώτες όλη μέρα. Είναι το φυσικό σημείο εκκίνησης για μια βόλτα στην πόλη.
Η οδός Ανεξαρτησίας και οι γύρω δρόμοι κρύβουν τις ατμοσφαιρικές στοές της πόλης, τη Στοά Λούλη, τη Στοά Λιάμπεη και τη Στοά Αλιέως. Χτίστηκαν μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 1869 και αρχικά στέγαζαν επαγγέλματα και μικρομάγαζα· σήμερα φιλοξενούν μεζεδοπωλεία, μπαρ και καταστήματα που σφύζουν από ζωή.

Η Πλατεία Μαβίλη, στην όχθη της λίμνης, είναι αγαπημένο σημείο συνάντησης για καφέ με θέα το νερό. Πήρε το όνομά της από τον Κερκυραίο ποιητή Λορέντζο Μαβίλη, που σκοτώθηκε στον αγώνα για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων το 1912. Από εδώ ξεκινά η παραλίμνια διαδρομή προς τον Μώλο, εκεί όπου δένουν τα καραβάκια για το νησί.
Λίγο πιο πέρα βρίσκεται η Σκάλα, μια από τις πιο γραφικές γειτονιές των Ιωαννίνων. Ξεχωρίζει για τα πέτρινα κτίριά της, που λειτουργούσαν παλαιότερα ως βυρσοδεψεία, και σήμερα είναι ιδανικό σημείο για μια βόλτα στα πλακόστρωτα και για ποτό.
Κοντά στο Κάστρο, από το Πάρκο Λιθαρίτσια απολαμβάνετε πανοραμική θέα στην πόλη. Εκεί σώζεται και ο προμαχώνας Λιθαρίτσια, οχυρωματικό έργο που έχτισε ο Αλή Πασάς γύρω στα 1800. Στην κορυφή του πάρκου βρίσκεται το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων, που αφηγείται την ιστορία της Ηπείρου μέσα από περίπου 3.000 εκθέματα σε επτά αίθουσες, ανάμεσά τους ευρήματα από το Ιερό του Δία στη Δωδώνη.

Μέσα στο Κάστρο, το Τζαμί Ασλάν Πασά, που ανεγέρθηκε το 1618, στεγάζει το Δημοτικό Εθνογραφικό Μουσείο, ενώ στο Ιτς Καλέ λειτουργεί το Μουσείο Αργυροτεχνίας, αφιερωμένο στη μακραίωνη παράδοση της αργυροχοΐας της Ηπείρου. Στο κέντρο, η Δημοτική Πινακοθήκη στεγάζεται στο ανακαινισμένο κτίριο Πυρσινέλλα, ενώ το Λαογραφικό Μουσείο «Κώστας Φρόντζος» φυλάει τη λαϊκή παράδοση του τόπου σε ένα ανακαινισμένο οθωμανικό αρχοντικό.

Τα Ιωάννινα είναι φιλικά για οικογένειες. Η βόλτα με το καραβάκι στη λίμνη, η εξερεύνηση των αιθουσών του Σπηλαίου Περάματος και οι ζωντανές αναπαραστάσεις στο Μουσείο Βρέλλη είναι εμπειρίες που ενθουσιάζουν τα παιδιά, ενώ ο παραλίμνιος δρόμος προσφέρει άπλετο χώρο για ποδήλατο και περπάτημα.

Σε περίπου 20-22 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πόλης, στους πρόποδες του όρους Τόμαρος, βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της Δωδώνης, με το καλοδιατηρημένο αρχαίο θέατρο και το μαντείο που υπήρξε από τα σημαντικότερα της αρχαίας Ελλάδας. Προς την άλλη κατεύθυνση, στη δυτική πλαγιά του Μιτσικελίου και σε υψόμετρο γύρω στα 940 μέτρα, το χωριό Λιγκιάδες χαρίζει πανοραμική θέα στη λίμνη και το νησί. Πιο πέρα ξεκινά ο κόσμος του Ζαγορίου.
Τα Ιωάννινα απέχουν περίπου 411 χιλιόμετρα από την Αθήνα (γύρω στις 4,5 ώρες μέσω Ολυμπίας Οδού και Ιόνιας Οδού) και περίπου 260 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη (γύρω στις 3 ώρες μέσω Εγνατίας Οδού), ενώ το αεροδρόμιο της πόλης βρίσκεται μόλις 5 χιλιόμετρα από το κέντρο. Για να δείτε με άνεση την πόλη, τη λίμνη και ένα-δύο κοντινά αξιοθέατα, υπολογίστε δύο ημέρες.
Η πόλη έχει ενδιαφέρον όλο τον χρόνο: άνοιξη και φθινόπωρο για βόλτες στη λίμνη και τα κοντινά τοπία, καλοκαίρι για εκδρομές στην ευρύτερη Ήπειρο και χειμώνα για τη ζεστή ατμόσφαιρα της παλιάς πόλης. Για τη διαμονή σας, στη Travelmyth μπορείτε να δείτε και να συγκρίνετε καταλύματα στα Ιωάννινα ταξινομημένα ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας.