Κάστρο Ιωαννίνων: Ιστορία, Ιτς Καλέ και ο πλήρης οδηγός επίσκεψης

Travelmyth
2 Οκτωβρίου 2026
Ερείπια του Κάστρου των Ιωαννίνων στην Ήπειρο

Λίγα μνημεία στην Ελλάδα συμπυκνώνουν τόσους αιώνες όσο το Κάστρο των Ιωαννίνων. Είναι μια ολόκληρη πολιτεία μέσα στην πόλη, η παλιά πόλη που κατοικείται ακόμη και σήμερα, και θεωρείται το παλαιότερο βυζαντινό κάστρο της Ελλάδας που δεν έπαψε ποτέ να κατοικείται. Μέσα στα τείχη του συναντιούνται η βυζαντινή, η οθωμανική και η εβραϊκή ιστορία της πόλης, με τη λίμνη Παμβώτιδα να απλώνεται στα πόδια του.

Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για το Κάστρο των Ιωαννίνων: την ιστορία του, τις δύο ακροπόλεις, τα τζαμιά, τη Συναγωγή και τα μουσεία, μαζί με τα πρακτικά για την επίσκεψή σας.

Λίγη ιστορία: Πότε χτίστηκε το Κάστρο

Τα ερείπια του παλατιού του Αλή Πασά και ο Πύργος του Βοημούνδου στο βυζαντινό Κάστρο των Ιωαννίνων

Παλιότερα η οχύρωση του Κάστρου συνδεόταν με τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό και τον 6ο αιώνα. Νεότερα αρχαιολογικά ευρήματα, όμως, έχουν αποκαλύψει στη θέση πολύ παλαιότερη οχύρωση, που χρονολογείται στους ύστερους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους. Η φήμη του Κάστρου συνδέεται κυρίως με την ύστερη οθωμανική περίοδο και τον Αλή Πασά, ο οποίος με έδρα τα Ιωάννινα διοικούσε ένα ημιαυτόνομο κράτος που περιλάμβανε μεγάλο μέρος της σημερινής Ελλάδας και της Αλβανίας, στα χρόνια 1787-1822.

Τη σημερινή του μορφή το Κάστρο την οφείλει στις εργασίες του Αλή Πασά, που ολοκληρώθηκαν το 1815. Ο οχυρωματικός περίβολος, προσαρμοσμένος στο ανάγλυφο του εδάφους, έχει ύψος που κυμαίνεται σήμερα από περίπου 9 ως 14 μέτρα, με την κεντρική πύλη να ανοίγει στο δυτικό σκέλος της οχύρωσης.

Οι δύο ακροπόλεις

Αεροφωτογραφία του Κάστρου των Ιωαννίνων με το Ιτς Καλέ και το Φετιχιέ Τζαμί

Το Κάστρο χωρίζεται σε δύο περιτειχισμένες ακροπόλεις. Η βορειοανατολική ήταν γνωστή στα βυζαντινά χρόνια ως Πάνω Γουλάς (Άνω Πόλη), ενώ η νοτιοανατολική φέρει το οθωμανικό όνομα Ιτς Καλέ. Ανάμεσά τους απλώνεται ένας λαβύρινθος από πλακόστρωτα σοκάκια με παραδοσιακά σπίτια, καφέ και μικρά μαγαζιά.

Ιτς Καλέ: Ο τάφος του Αλή Πασά και το Φετιχιέ Τζαμί

Στο εσωτερικό του Ιτς Καλέ στο Κάστρο των Ιωαννίνων

Το Ιτς Καλέ, που σημαίνει «εσωτερικό φρούριο», είναι η μεγαλύτερη από τις δύο ακροπόλεις και πήρε τη σημερινή του μορφή επί Αλή Πασά, λειτουργώντας ως το έσχατο καταφύγιο του φρουρίου. Εδώ ο Αλή Πασάς είχε χτίσει το σεράι του, και εδώ βρίσκεται ο τάφος του, δίπλα στο Φετιχιέ Τζαμί, το «Τζαμί της κατάκτησης», που χτίστηκε αρχικά γύρω στο 1430, μετά την οθωμανική κατάληψη της πόλης, και πήρε τη σημερινή του μορφή με ανοικοδόμηση του Αλή Πασά γύρω στο 1795.

Το Βυζαντινό Μουσείο Ιωαννίνων

Στο Ιτς Καλέ λειτουργεί το Βυζαντινό Μουσείο, σε κτίριο που ανεγέρθηκε το 1958 στον χώρο όπου βρισκόταν παλαιότερα το σεράι του Αλή Πασά και αργότερα στρατιωτικό νοσοκομείο. Από το 1995 στεγάζει τις συλλογές του Μουσείου. Η συλλογή του καλύπτει παλαιοχριστιανικά, βυζαντινά και μεταβυζαντινά αντικείμενα από όλη την Ήπειρο.

Το Μουσείο Αργυροτεχνίας

Στον δυτικό προμαχώνα του Ιτς Καλέ στεγάζεται το Μουσείο Αργυροτεχνίας, αφιερωμένο στη μακραίωνη παράδοση της αργυροχοΐας της Ηπείρου, με την έκθεσή του να εστιάζει κυρίως στην περίοδο από τον 15ο αιώνα και έπειτα. Ανήκει στο δίκτυο μουσείων του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς και παρουσιάζει τις τεχνικές και την κοινωνική ιστορία της τέχνης μέσα από λεπτοδουλεμένα ασημένια αντικείμενα.

Η βορειοανατολική ακρόπολη: Τζαμί Ασλάν Πασά και Σουφαρί Σαράι

Το Τζαμί Ασλάν Πασά στα Ιωάννινα, πάνω από τη λίμνη Παμβώτιδα

Στη βορειοανατολική ακρόπολη δεσπόζει το Τζαμί Ασλάν Πασά, που ανεγέρθηκε το 1618, πιθανώς στη θέση της βυζαντινής εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη, και σήμερα στεγάζει το Δημοτικό Εθνογραφικό Μουσείο Ιωαννίνων, με εκθέματα από τις τρεις θρησκευτικές κοινότητες της πόλης. Λίγο πιο πέρα βρίσκεται το Σουφαρί Σεράι, επιβλητικό διώροφο κτίριο της ύστερης Τουρκοκρατίας, που θεωρείται ότι στέγαζε τη σχολή ιππικού του Αλή Πασά.

Η Συναγωγή και η εβραϊκή συνοικία

Η Συναγωγή Καχάλ Καντός Γιασάν μέσα στο Κάστρο των Ιωαννίνων

Τα Ιωάννινα υπήρξαν ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του ρωμανιώτικου εβραϊσμού, του ελληνόφωνου εβραϊκού κόσμου· η παρουσία της κοινότητας στην πόλη μαρτυρείται από τη βυζαντινή περίοδο. Μέσα στο Κάστρο σώζεται η Συναγωγή, γνωστή και ως Καχάλ Καντός Γιασάν, που στη σημερινή της μορφή χρονολογείται στο 1829 και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα μνημεία της ρωμανιώτικης κοινότητας.

Πύργος Βοημούνδου και τα υπόλοιπα μνημεία

Στο Ιτς Καλέ σώζονται τα ερείπια του Πύργου του Βοημούνδου, που χρονολογούνται στη βυζαντινή περίοδο. Στο Ιτς Καλέ βρίσκεται επίσης η Εκκλησία των Αγίων Αναργύρων. Κοντά στη βορειοανατολική ακρόπολη σώζονται ακόμη η οθωμανική βιβλιοθήκη και ένα οθωμανικό λουτρό του 16ου–17ου αιώνα, κομμάτια που μαρτυρούν τη συνύπαρξη πολλών εποχών στον ίδιο χώρο.

Βόλτα, καφές και φαγητό μέσα στα τείχη

Πέρα από τα μνημεία, το Κάστρο είναι ένας ζωντανός τόπος. Χαθείτε στα πλακόστρωτα σοκάκια του, σταθείτε για καφέ σε κάποια αυλή και απολαύστε τη θέα στη λίμνη από τα τείχη, ειδικά την ώρα του ηλιοβασιλέματος.

Πρακτικές πληροφορίες για την επίσκεψη

Η περιήγηση στο Κάστρο γίνεται ελεύθερα με τα πόδια, ενώ τα επιμέρους μουσεία (Βυζαντινό, Αργυροτεχνίας, Εθνογραφικό) έχουν εισιτήριο και δικό τους ωράριο, που καλό είναι να ελέγξετε πριν την επίσκεψή σας. Υπολογίστε τουλάχιστον μισή μέρα αν θέλετε να δείτε και τα μουσεία με την ησυχία σας. Για τη διαμονή σας, δείτε και συγκρίνετε καταλύματα στα Ιωάννινα ταξινομημένα ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας.

Συχνές Ερωτήσεις

Παλιότερα η οχύρωση του Κάστρου συνδεόταν με τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό και τον 6ο αιώνα, όμως νεότερα αρχαιολογικά ευρήματα έχουν αποκαλύψει στη θέση πολύ παλαιότερη οχύρωση, των ύστερων κλασικών και ελληνιστικών χρόνων.
Ιτς Καλέ σημαίνει «εσωτερικό φρούριο». Είναι η νοτιοανατολική ακρόπολη του Κάστρου, εκεί όπου ο Αλή Πασάς είχε χτίσει το σεράι του.
Ο τάφος του Αλή Πασά βρίσκεται στο Ιτς Καλέ, δίπλα στο Φετιχιέ Τζαμί.
Μέσα στο Κάστρο λειτουργούν το Βυζαντινό Μουσείο και το Μουσείο Αργυροτεχνίας στο Ιτς Καλέ, καθώς και το Δημοτικό Εθνογραφικό Μουσείο στο Τζαμί Ασλάν Πασά.
Το Κάστρο των Ιωαννίνων θεωρείται το παλαιότερο βυζαντινό κάστρο της Ελλάδας που κατοικείται αδιάκοπα μέχρι σήμερα.
Για μια βόλτα στα σοκάκια και τα τείχη αρκεί λίγη ώρα, αλλά αν θέλετε να δείτε και τα μουσεία, υπολογίστε τουλάχιστον μισή μέρα.
7,258,491
Ξενοδοχεία
60
Κατηγορίες
49,804
Περιοχές
208,995
Πόλεις