Κήποι του Πασά: Το μυστηριώδες πάρκο της Θεσσαλονίκης

Λίγα βήματα έξω από τα ανατολικά τείχη της Θεσσαλονίκης, στην ανηφόρα της οδού Κάστρων, κρύβεται ένα πάρκο των αρχών του 20ού αιώνα που οι κατασκευές του θυμίζουν το πάρκο Γκουέλ του Γκαουντί στη Βαρκελώνη. Είναι οι Κήποι του Πασά, ένας από τους μυστηριακούς τόπους της Θεσσαλονίκης, ένα καταπράσινο μνημείο που παραμένει άγνωστο ακόμη και σε πολλούς Θεσσαλονικείς. Ένα σιντριβάνι, μια σήραγγα και περίεργα σύμβολα στους τοίχους έχουν τροφοδοτήσει αστικούς μύθους γύρω από τον χώρο.

Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για τους Κήπους του Πασά. Θα δείτε πού ακριβώς βρίσκονται, γιατί συχνά τους παρομοιάζουν με το έργο του Γκαουντί, πώς και πότε δημιουργήθηκαν, ποιοι θρύλοι και αστικοί μύθοι τους περιβάλλουν, καθώς και τι θα συναντήσετε αν τους επισκεφθείτε σήμερα. Στο τέλος θα βρείτε απαντήσεις στις πιο συχνές ερωτήσεις.

Αυτό που κάνει τους Κήπους του Πασά να ξεχωρίζουν είναι οι κατασκευές τους, που θυμίζουν σε μεγάλο βαθμό το πάρκο Γκουέλ του Γκαουντί στη Βαρκελώνη. Στον σχεδιασμό κυριαρχεί το υγρό στοιχείο: σώζονται ένα σιντριβάνι, γύρω του μια σήραγγα και μια στέρνα για τη συγκέντρωση του νερού, ενώ ξεχωρίζει και ένα υπερυψωμένο καθιστικό. Στα ψηλότερα σημεία των κατασκευών διακρίνονται ακόμη τούβλα που φέρουν τη στάμπα της κεραμοποιίας Fratelli Allatini. Ο αρχιτέκτονας που τα σχεδίασε παραμένει άγνωστος.

Η ιστορία του χώρου ξεκινά πριν από το ίδιο το πάρκο. Η περιοχή ανήκε στην εκκλησία, η οποία το 1875 την παραχώρησε για την ίδρυση νεκροταφείου. Το 1901 πέρασε στην οθωμανική διοίκηση, που έχτισε εκεί το νοσοκομείο Χαμιδιέ, το μετέπειτα Άγιος Δημήτριος. Οι κήποι δημιουργήθηκαν γύρω στο 1904, για να κοσμήσουν το πίσω μέρος του νοσοκομείου. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την εγκατάσταση προσφύγων στην περιοχή, πολλά από τα τούβλα και τις πέτρες του μνημείου αφαιρέθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικά υλικά για την επισκευή και επέκταση κατοικιών, με αποτέλεσμα η σημερινή μορφή του να διαφέρει δραματικά από την αρχική.

Από πού πήραν όμως το όνομά τους; Κατά την παράδοση, ονομάστηκαν Κήποι του Πασά επειδή υπήρξαν το ησυχαστήριο του Οθωμανού μεράρχου Σεϊφουλάχ Πασά. Η εκδοχή αυτή, ωστόσο, αμφισβητείται, καθώς δεν υπάρχει κανένα ιστορικό στοιχείο που να συνδέει τους κήπους με κάποιον πασά. Έτσι, η προέλευση του ονόματος παραμένει ένα ερωτηματικό.

Το μυστήριο δεν σταματά εκεί. Σύμφωνα με έναν διαδεδομένο αστικό μύθο, το πάρκο υπήρξε τόπος συνάντησης των Οθωμανών τεκτόνων της Θεσσαλονίκης και χώρος τεκτονικών τελετών. Τον μύθο τροφοδοτούν τα περίεργα σύμβολα στους τοίχους, οι απομιμήσεις φυτικών και ζωικών μορφών, αλλά και μια στοά που, όπως λέγεται, δεν οδηγεί πουθενά.

Σήμερα οι Κήποι του Πασά είναι ένα περιφραγμένο, καταπράσινο πάρκο, μια αστική όαση πρασίνου με παγκάκια για να απολαύσετε τη θέα προς την πόλη και τον Θερμαϊκό. Παρότι παραμένουν ένα πανέμορφο μέρος, άγνωστο ακόμη και σε πολλούς Θεσσαλονικείς, αξίζουν μια στάση αν περπατάτε στην περιοχή των ανατολικών τειχών, στην ανηφόρα της οδού Κάστρων.

Αν σχεδιάζετε να εξερευνήσετε τα μνημεία γύρω από τα ανατολικά τείχη της Θεσσαλονίκης, η Travelmyth μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε τις επιλογές διαμονής στη Θεσσαλονίκη που ταιριάζουν στα δικά σας ενδιαφέροντα. Και αν θέλετε να συνεχίσετε την εξερεύνηση, ρίξτε μια ματιά στα 31 αξιοθέατα της Θεσσαλονίκης.