Σύρος αξιοθέατα: Τι να δείτε στη Σύρο

Η Σύρος δεν μοιάζει με κανένα άλλο νησί των Κυκλάδων. Αντί για τα λευκά κυκλαδίτικα σπίτια, εδώ θα δείτε διώροφα νεοκλασικά αρχοντικά και μεγαλοπρεπείς ναούς με μπλε τρούλους. Η Ερμούπολη, η πρωτεύουσα του νησιού και διοικητική πρωτεύουσα των Κυκλάδων, χτίστηκε τη δεκαετία του 1820 από πρόσφυγες της Επανάστασης, κυρίως από τη Χίο, τα Ψαρά, την Κάσο, την Κρήτη και τη Μικρά Ασία, και μέσα σε λίγες δεκαετίες έγινε ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου. Στον απέναντι λόφο στέκει η μεσαιωνική Άνω Σύρος. Δύο πόλεις, δύο εποχές, ένα νησί.

Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για όσα αξίζει να δείτε στη Σύρο. Θα σας πάμε από την Πλατεία Μιαούλη και το Θέατρο Απόλλων ως τα αρχοντικά των Βαποριών, το προϊστορικό Καστρί και τη μεσαιωνική Άνω Σύρο, με στάσεις στα μουσεία, στις εκκλησίες, στα χωριά και στις παραλίες της.

Η Πλατεία Μιαούλη είναι η καρδιά της Ερμούπολης. Στο κέντρο της δεσπόζει ο ανδριάντας του ναυάρχου της Επανάστασης Ανδρέα Μιαούλη, ενώ μια μαρμάρινη εξέδρα μουσικής με ανάγλυφες παραστάσεις του Απόλλωνα και των Μουσών δίνει τον ρυθμό της πλατείας.

Στη βόρεια πλευρά υψώνεται το Δημαρχείο της Ερμούπολης, ένα από τα μεγαλύτερα και πιο επιβλητικά δημαρχεία της Ελλάδας. Ανεγέρθηκε μεταξύ 1876 και 1891 σε σχέδια του Ερνέστου Τσίλλερ, του αρχιτέκτονα που σημάδεψε την Αθήνα του 19ου αιώνα. Η αρχιτεκτονική του συνδυάζει τρεις ρυθμούς (τον τοσκανικό, τον ιωνικό και τον κορινθιακό) και πολλοί επισκέπτες το περνούν για ανάκτορο.

Λίγα μέτρα από την πλατεία βρίσκεται το αξιοθέατο που οι Συριανοί αποκαλούν «μικρή Σκάλα του Μιλάνου». Το Θέατρο Απόλλων θεμελιώθηκε το 1862 και εγκαινιάστηκε το 1864, σε σχέδια του Ιταλού αρχιτέκτονα Πιέτρο Σαμπό. Η αρχιτεκτονική του δανείζεται στοιχεία από τέσσερα ιταλικά θέατρα: τη Σκάλα του Μιλάνου, το San Carlo της Νάπολης, το θέατρο του Καστελφράνκο και το Teatro della Pergola της Φλωρεντίας.

Το σχετικά λιτό εξωτερικό του δεν προϊδεάζει για την ατμόσφαιρα της αίθουσας. Μόλις όμως μπείτε στο εσωτερικό, με τα κόκκινα καθίσματα και τις τοιχογραφίες, καταλαβαίνετε γιατί είναι το καμάρι του νησιού. Η πρώτη παράσταση που ανέβηκε εδώ ήταν το Ριγκολέτο του Βέρντι, και το θέατρο λειτουργεί κανονικά μέχρι σήμερα.

Τα Βαπόρια είναι η πιο φωτογραφημένη συνοικία της Σύρου. Αναπτύχθηκαν κυρίως από τα μέσα του 19ου αιώνα ως η αριστοκρατική γειτονιά της πόλης, με αρχοντικά χτισμένα πάνω στον βράχο, πολύ κοντά στη θάλασσα, απ' όπου πήρε και το όνομά της, καθώς τα σπίτια έμοιαζαν με «βαπόρια» έτοιμα να σαλπάρουν.

Στολίδι της συνοικίας είναι ο Ναός του Αγίου Νικολάου, ο πολιούχος της Ερμούπολης. Ο ναός θεμελιώθηκε το 1848 και εγκαινιάστηκε το 1870, ενώ αργότερα απέκτησε το εντυπωσιακό μαρμάρινο τέμπλο του, έργο του γλύπτη Γεωργίου Βιτάλη. Θα τον δείτε να δεσπόζει πάνω από το νερό καθώς το πλοίο μπαίνει στο λιμάνι.

Μέσα στην Ερμούπολη κρύβεται ένας θησαυρός που πολλοί προσπερνούν. Στον Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου φυλάσσεται μια εικόνα της Κοιμήσεως, που χρονολογείται πιθανότατα πριν από το 1567/8, έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, του ζωγράφου που ο κόσμος γνώρισε αργότερα ως Ελ Γκρέκο.

Πάνω από την Ερμούπολη υψώνονται δύο αντικριστοί λόφοι, με δύο εκκλησίες στις κορυφές τους που συνοψίζουν την ιδιαίτερη ταυτότητα του νησιού. Στον έναν λόφο, τον Δήλι, στέκει η ορθόδοξη Εκκλησία της Αναστάσεως, που θεμελιώθηκε το 1874. Στον απέναντι λόφο δεσπόζει ο καθολικός Σαν Τζώρτζης της Άνω Σύρου.

Αυτή η συνύπαρξη Ορθοδόξων και Καθολικών χαρακτηρίζει τη Σύρο εδώ και αιώνες. Κορυφώνεται το Πάσχα, όταν οι επιτάφιοι των ορθόδοξων και καθολικών ενοριών βγαίνουν στους δρόμους της Ερμούπολης, με κοινό σημείο αναφοράς την Πλατεία Μιαούλη, σε ένα έθιμο που αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την ιδιαίτερη ταυτότητα του νησιού.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Σύρου είναι ένα από τα παλαιότερα μουσεία της Ελλάδας. Ιδρύθηκε το 1834 και από τις αρχές του 20ού αιώνα στεγάζεται μέσα στο Δημαρχείο της Ερμούπολης, με ξεχωριστή είσοδο. Πυρήνας του υπήρξε η αρχαιολογική συλλογή που συγκέντρωσε ο Ιωάννης Κοκκώνης. Στις αίθουσές του θα δείτε ευρήματα από σημαντικές προϊστορικές θέσεις της Σύρου, όπως η Χαλανδριανή και το Καστρί, καθώς και γλυπτά, επιγραφές, αγγεία και άλλα αντικείμενα από διάφορες περιόδους της ιστορίας του νησιού.

Τον 19ο αιώνα η Ερμούπολη ήταν βιομηχανικό κέντρο, και το Βιομηχανικό Μουσείο κρατάει ζωντανή αυτή την ιστορία. Ιδρύθηκε το 2000 και στεγάζεται σε τέσσερα βιομηχανικά κτίρια της εποχής, το Βυρσοδεψείο Κορνηλάκη, το Υφαντουργείο Βελισσαρόπουλου, το Χρωματουργείο Κατσιμάντη και το Σκαγιοποιείο Αναιρούση.

Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζει το Enfield 8000, το μικρό ηλεκτρικό αυτοκίνητο που κατασκευάστηκε στη Σύρο τη δεκαετία του 1970 και συνδέθηκε με μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες της ελληνικής βιομηχανίας. Είναι ένα μουσείο που αξίζει και για οικογένειες, καθώς παρουσιάζει την ιστορία της Ερμούπολης με τρόπο απτό και κατανοητό.

Στη βορειοανατολική Σύρο, μακριά από την κοσμοπολίτικη Ερμούπολη, βρίσκεται το Καστρί. Πρόκειται για οχυρωμένο προϊστορικό οικισμό που χρονολογείται περίπου στο 2300-2200 π.Χ.

Κοντά του βρίσκεται η Χαλανδριανή, όπου ανασκάφηκε ένα προϊστορικό νεκροταφείο με περίπου 700 τάφους. Ο αρχαιολογικός χώρος απέχει 9,5 χιλιόμετρα από την Ερμούπολη και η πρόσβαση γίνεται μέσω ενός δύσβατου μονοπατιού, οπότε φορέστε κατάλληλα παπούτσια και πάρτε νερό.

Στον λόφο πάνω από την Ερμούπολη, η Άνω Σύρος κρατάει αναλλοίωτη τη μεσαιωνική της όψη. Διαμορφώθηκε κυρίως γύρω στον 13ο αιώνα ως οχυρωμένος μεσαιωνικός οικισμός, για προστασία από τους πειρατές, και σήμερα είναι ένας από τους πιο αυθεντικούς οικισμούς του νησιού. Στην κορυφή της δεσπόζει ο καθολικός Καθεδρικός του Αγίου Γεωργίου, ο Σαν Τζώρτζης, ενώ στα σοκάκια της γεννήθηκε ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο «πατριάρχης» του ρεμπέτικου.

Η Άνω Σύρος αξίζει έναν δικό της οδηγό, με τον Σαν Τζώρτζη, το Μουσείο Μάρκου Βαμβακάρη, την Πιάτσα και τις καθολικές μονές της.

Οι παραλίες της Σύρου έχουν ένα σπάνιο πλεονέκτημα στις Κυκλάδες: αρκετές νότιες και δυτικές παραλίες είναι σχετικά προστατευμένες από τους βόρειους ανέμους. Από τον οργανωμένο Γαλησσά και το Κίνι με το ξακουστό ηλιοβασίλεμα, ως το γραφικό Δελφίνι, οι περισσότερες είναι αμμώδεις, με ρηχά νερά, ιδανικές για οικογένειες.

Τις πιο απομονωμένες, στη βόρεια πλευρά του νησιού, τις φτάνετε μόνο με καΐκι ή πεζοπορία.

Στο γραφικό Κίνι, στη δυτική Σύρο, λειτουργεί το Ενυδρείο της Σύρου. Μαζί με το Μουσείο Αλιευτικών Σκαφών και Υδρόβιων Οργανισμών, παρουσιάζει τη θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα του Αιγαίου. Είναι μια εύκολη, εκπαιδευτική στάση που ενθουσιάζει ιδιαίτερα τα παιδιά, και συνδυάζεται με μπάνιο στον αμμουδερό όρμο του Κινίου.

Πέρα από την Ερμούπολη, η Σύρος έχει χωριά που αξίζουν μια βόλτα. Η Ποσειδωνία, παλιά γνωστή ως Ντελαγκράτσια από την καθολική εκκλησία Madonna della Grazia, ήταν το αριστοκρατικό θέρετρο του νησιού και σώζει νεοκλασικές επαύλεις με πυργίσκους. Κοντά της, ο παραθαλάσσιος Φοίνικας απλώνεται γύρω από έναν προστατευμένο όρμο, με λιμανάκι, ταβέρνες και εύκολη πρόσβαση για μπάνιο. Δίπλα τους, η Βάρη, με στοιχεία κατοίκησης από το 4000 π.Χ., θεωρείται ένα από τα παλαιότερα κατοικημένα σημεία της Σύρου.

Στα νότια, η Χρούσα κρύβεται μέσα σε πευκοδάσος, όπου ξεχωρίζει η καθολική εκκλησία της Παναγίας Φανερωμένης. Στο Επισκοπείο θα δείτε το λεγόμενο «Κοκκινόσπιτο», που η τοπική παράδοση συνδέει με τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση. Και στη βόρεια Απάνω Μεριά, ο πέτρινος Σαν Μιχάλης (απ' όπου κατάγεται και το ομώνυμο τυρί) χαρίζει ένα από τα ωραιότερα ηλιοβασιλέματα του Αιγαίου.

Η Ερμούπολη ανταμείβει όσους περπατούν χωρίς πρόγραμμα. Στην πόλη λειτουργεί ακόμα ο Ταρσανάς, το παλαιότερο εν ενεργεία παραδοσιακό ξυλοναυπηγείο του είδους του στην Ελλάδα, που ιδρύθηκε το 1860 από τον Παύλο Μαυρίκο. Στην περιοχή Λαζαρέτο στέκει το επιβλητικό Λοιμοκαθαρτήριο της δεκαετίας του 1830, παλιός χώρος καραντίνας για όσους έφταναν στο νησί.

Στην πόλη λειτούργησε και το ιστορικό Γυμνάσιο Σύρου, που ιδρύθηκε το 1833 και συγκαταλέγεται στα πρώτα Γυμνάσια του ελεύθερου ελληνικού κράτους, ενώ από τα θρανία του πέρασε ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Για όσους αγαπούν τον κυκλαδικό πολιτισμό, το Μουσείο Αντιγράφων Κυκλαδικής Τέχνης, που ιδρύθηκε το 1993 από τους Γιάννη και Ελένη Βάτη, φιλοξενεί αντίγραφα εκθεμάτων του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης της Αθήνας.

Η Σύρος συνδέεται ακτοπλοϊκώς με τον Πειραιά και το Λαύριο, και ως κέντρο των Κυκλάδων έχει συχνές συνδέσεις με τα γύρω νησιά. Σε αντίθεση με πολλά κυκλαδονήσια, η Ερμούπολη έχει ζωή όλο τον χρόνο, οπότε η Σύρος αξίζει και εκτός καλοκαιριού: την άνοιξη για τις πεζοπορίες και το Πάσχα για τις περιφορές των Επιταφίων και τη συνύπαρξη ορθόδοξων και καθολικών εθίμων.

Για τη διαμονή σας, η Ερμούπολη και η Άνω Σύρος σας φέρνουν κοντά στα περισσότερα αξιοθέατα. Στη Travelmyth μπορείτε να δείτε τα καταλύματα της Σύρου ταξινομημένα ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας, από νεοκλασικά αρχοντικά μέχρι καταλύματα μπροστά σε παραλία.