7,258,491 ξενοδοχείασε 60 κατηγορίες
Η Τήνος, σύμφωνα με μια διαδεδομένη παράδοση, πήρε το όνομά της από τον Τήνο, αρχηγό Ιώνων αποίκων από την Καρία της Μικράς Ασίας. Είναι ένα νησί περίπου 197 τετραγωνικών χιλιομέτρων στις Κυκλάδες, νοτιοανατολικά της Άνδρου και βορειοδυτικά της Μυκόνου, με δεκάδες οικισμούς απλωμένους σε πλαγιές, στην ενδοχώρα και κοντά στις ακτές, και την κορυφή του Τσικνιά να ξεπερνά τα 700 μέτρα. Οι περισσότεροι τη γνωρίζουν για το μεγάλο προσκύνημα της Παναγίας, όμως είναι κι ένα νησί μαρμαράδων, με πάνω από 600 περιστερώνες και ένα τοπίο από γρανιτένιους βράχους που μοιάζει σεληνιακό.
Στην ομάδα της Travelmyth, της μηχανής αναζήτησης διαμονής που εξειδικεύεται στις εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντα κάθε χρήστη, ετοιμάσαμε αυτόν τον οδηγό για όσα αξίζει να δείτε στην Τήνο. Θα βρείτε μέσα την Παναγία της Τήνου και τα μαρμαροχώρια, τον Πύργο και τα Υστέρνια, αλλά και την άλλη όψη του νησιού: δεκάδες χωριά της ενδοχώρας, τους πέτρινους περιστερώνες, το σεληνιακό τοπίο γύρω από τον Βώλαξ και τα βυζαντινά του μνημεία.
Η Τήνος δεν έχει αεροδρόμιο, οπότε ο τρόπος να φτάσετε είναι με πλοίο. Συνδέεται ακτοπλοϊκά με τον Πειραιά και τη Ραφήνα, καθώς και με γειτονικά νησιά των Κυκλάδων· το ταξίδι από τη Ραφήνα ή τον Πειραιά διαρκεί συνήθως περίπου 2 έως 4,5 ώρες, ανάλογα με το λιμάνι αναχώρησης, το πλοίο και τις ενδιάμεσες στάσεις. Προτιμήστε ένα πρωινό δρομολόγιο, για να έχετε ολόκληρη την ημέρα μπροστά σας.
Για να οργανώσετε τις μετακινήσεις σας, βοηθάει να σκέφτεστε το νησί σε τρεις περιοχές. Η Χώρα και τα νότια χωριά αποτελούν τη βάση γύρω από το λιμάνι· το κεντρικό κομμάτι, με το Εξώμβουργο, τον Βώλαξ και τα ορεινά χωριά, κρατά την παράδοση της ενδοχώρας· και η βορειοδυτική πλευρά, η Έξω Μεριά, είναι η περιοχή των μαρμαράδων, με τον Πύργο, τα Υστέρνια και την Καρδιανή. Με δεδομένο ότι το οδικό δίκτυο ενώνει δεκάδες οικισμούς, ένα αυτοκίνητο ή μια μηχανή κάνουν τη ζωή σας πιο εύκολη.
Η Χώρα είναι η πρωτεύουσα και το λιμάνι του νησιού, η φυσική σας βάση για όλα τα υπόλοιπα. Από εδώ ξεκινά η επιβλητική ανηφορική διαδρομή που οδηγεί στον ναό της Παναγίας, ενώ γύρω από το λιμάνι απλώνονται η αγορά με τα μαγαζάκια, τα ζαχαροπλαστεία με τα τηνιακά γλυκά και τα σοκάκια για βόλτα.
Μέσα στο εκκλησιαστικό συγκρότημα της Ευαγγελίστριας θα βρείτε και αρκετά μουσεία: το Μουσείο Τηνίων Καλλιτεχνών, την Πινακοθήκη και εκθέσεις με εκκλησιαστικά κειμήλια, με ελεύθερη είσοδο. Λίγο έξω από τη Χώρα, στην παραθαλάσσια περιοχή Κιόνια, βρίσκεται το Ιερό του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης, το πιο σημαντικό λατρευτικό κέντρο της αρχαίας Τήνου, που λειτουργούσε ως θεραπευτήριο και προσκυνηματικός χώρος.
Ο μαρμάρινος ναός της Ευαγγελίστριας, πάνω από τη Χώρα, είναι ένα από τα σημαντικότερα ορθόδοξα προσκυνήματα της Ελλάδας. Χτίστηκε εκεί όπου, το 1823, βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας μετά το όραμα της Αγίας Πελαγίας· η εύρεση της εικόνας ερμηνεύτηκε τότε ως θεϊκός οιωνός για τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Η κορυφαία στιγμή για το νησί είναι ο Δεκαπενταύγουστος, όταν ολόκληρη η Τήνος μετατρέπεται σε κέντρο θρησκευτικής κατάνυξης.
Για περισσότερα σχετικά με την ιστορία του ναού, τη θαυματουργή εικόνα, τα μουσεία και το μαυσωλείο της «Έλλης», διαβάστε το ξεχωριστό άρθρο μας για την Παναγία της Τήνου.
Ο Πύργος είναι ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της Τήνου και ένα υπαίθριο μουσείο μαρμάρου: από τον 18ο αιώνα και μετά άνθησαν εδώ η μαρμαροτεχνία και η ναυτιλία. Είναι η πατρίδα κορυφαίων Ελλήνων καλλιτεχνών, ανάμεσά τους ο γλύπτης Γιαννούλης Χαλεπάς, ο Δημήτριος Φιλιππότης και ο ζωγράφος Νικηφόρος Λύτρας.
Το 2015 η Τηνιακή Μαρμαροτεχνία εντάχθηκε στον κατάλογο της UNESCO ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά, ενώ στον Πύργο εξακολουθεί να λειτουργεί Σχολή Καλών Τεχνών που κρατά ζωντανή την τέχνη. Στο ξεχωριστό άρθρο μας για τον Πύργο της Τήνου θα βρείτε αναλυτικά τα μουσεία, την πλατεία με τον πλάτανο, τα εργαστήρια και την ιστορία του χωριού.
Στην καρδιά της Τήνου, σε υψόμετρο περίπου 284 μέτρων, ο Βώλαξ μοιάζει με σεληνιακό τοπίο: είναι περιτριγυρισμένος από μεγάλους, σχεδόν ολοστρόγγυλους γρανιτένιους βράχους, ένα από τα πιο ιδιαίτερα γεωλογικά τοπία του νησιού. Το χωριό μετρά μόλις λίγες δεκάδες μόνιμους κατοίκους και φημίζεται για την παραδοσιακή τέχνη της καλαθοπλεκτικής.
Τα τελευταία χρόνια οι βράχοι γύρω από το χωριό το έχουν αναδείξει και σε προορισμό αναρρίχησης (bouldering).
Σκαρφαλωμένα στα περίπου 310 μέτρα, στη δυτική Τήνο και περίπου 23 χιλιόμετρα από τη Χώρα, τα Υστέρνια είναι ένα από τα ομορφότερα μαρμαροχώρια του νησιού, πολλοί αποκαλούν τον οικισμό «Το Μπαλκόνι του Αιγαίου» για τη θέα του. Θεωρούνται ένα από τα σημαντικότερα κέντρα μαρμαροτεχνίας της Τήνου, μετά τον Πύργο και την ευρύτερη περιοχή του Πανόρμου, με αρχοντικά και μαρμάρινες κρήνες.
Στην καρδιά της Τήνου δεσπόζει το Εξώμβουργο ή Ξώμπουργο, ένα επιβλητικό ύψωμα με μαγευτική θέα. Ο βράχος του δεσπόζει στο κέντρο του νότιου τμήματος του νησιού· εκεί βρισκόταν το κάστρο της Τήνου, που θεωρούνταν ένα από τα ισχυρότερα κάστρα των Κυκλάδων και ήταν γνωστό στους Βυζαντινούς χρόνους ως «κάστρο της Αγίας Ελένης».
Το ύψωμα κατοικήθηκε μάλλον ήδη από τους προϊστορικούς χρόνους, ενώ στην περιοχή υπήρχε και ιερό αφιερωμένο στη Δήμητρα. Στην ίδια θέση, που υπήρξε κέντρο του νησιού επί Φραγκοκρατίας, οικοδόμησαν και οι Ενετοί το κάστρο τους, από το οποίο διατηρούνται ερείπια· η οχυρωμένη μεσαιωνική πρωτεύουσα έπεσε στα χέρια των Οθωμανών το 1715. Κάτω από το ύψωμα βρίσκεται η μονή Καρδίας του Ιησού, από την οποία ξεκινά το μονοπάτι που οδηγεί στην κορυφή.
Στους πρόποδες του Εξωμβούργου θα ανακαλύψετε δύο χωριά που διατηρούν το παραδοσιακό χρώμα τους, τον Κουμάρο και την Ξυνάρα. Στην Ξυνάρα, άλλοτε πολιτιστικό και βιοτεχνικό κέντρο της Τήνου, ξεχωρίζουν το «Παλάτι του Δεσπότη» και δύο εκκλησιαστικά μνημεία του 19ου αιώνα: ο καθολικός καθεδρικός ναός της Παναγίας του Ροδαρίου και η εκκλησία των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.
Κοντά στον Αρνάδο, γραφικό χωριό της τηνιακής ενδοχώρας, κατέχει δεσπόζουσα θέση η Μονή της Κυρίας των Αγγέλων Κεχροβουνίου, που ιδρύθηκε περίπου τον 10ο αιώνα. Εδώ έζησε η Αγία Πελαγία, της οποίας το όραμα οδήγησε στην εύρεση της εικόνας της Παναγίας, και σήμερα η μονή στεγάζει το κελί της.
Το συγκρότημα δίνει την εντύπωση τυπικού κυκλαδίτικου οικισμού, με λιτά κελιά, τοξωτά περάσματα και μικρές αυλές, στενούς δρόμους και μαρμάρινες βρύσες. Το καθολικό, αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, έχει ξυλόγλυπτο τέμπλο με μεταβυζαντινές εικόνες και αξιόλογες τοιχογραφίες. Οι επισκέπτες μπορούν να δουν το κελί της Αγίας Πελαγίας και την εκκλησία όπου φυλάσσεται η τίμια κάρα της, την εκκλησία των Ταξιαρχών, τον μουσειακό χώρο και τη βιβλιοθήκη της μονής.
Ο ίδιος ο Αρνάδος, το ψηλότερο χωριό της Τήνου, αξίζει μια στάση για τα περίτεχνα «στεγαστά» του, τις στοές που χρονολογούνται από τον Μεσαίωνα, την όμορφη πλατεία και τα δαιδαλώδη πλακόστρωτα στενά.
Μαζί με τον ναό της Παναγίας, οι περιστερώνες είναι μάλλον το πιο γνωστό χαρακτηριστικό της Τήνου. Σήμερα εκτιμάται ότι στο νησί σώζονται περισσότεροι από 600, ενώ υπολογίζεται ότι παλαιότερα ήταν τουλάχιστον διπλάσιοι. Δημιουργήθηκαν για την εκτροφή περιστεριών, καθώς τόσο το κρέας όσο και το λίπασμά τους είχαν οικονομική αξία για τους κατοίκους.
Η κατασκευή τους τοποθετείται στην εποχή της Ενετοκρατίας, με την πρώτη έγγραφη μαρτυρία να ανάγεται σε διαθήκη του 1726. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, την περίοδο της Ενετοκρατίας οι περιστερώνες συνδέθηκαν με οικονομική ευρωστία και προνόμια, ενώ αργότερα διαδόθηκαν ευρύτερα στους ντόπιους. Τα πέτρινα κτίρια είναι διώροφα: το ισόγειο λειτουργούσε ως αποθήκη και ο όροφος προοριζόταν για τα περιστέρια.
Οι Τηνιακοί μάστορες χρησιμοποίησαν τον σχιστόλιθο που αφθονεί στο νησί ως βασικό υλικό. Πάνω στην πέτρα είναι σμιλεμένα λουλούδια, τρίγωνα, κύκλοι, ρόμβοι και ήλιοι, ενώ τα ανοίγματα για τα περιστέρια είναι συνήθως προσανατολισμένα έτσι ώστε να προστατεύονται από τους δυνατούς ανέμους. Οι πιο εντυπωσιακοί συναντώνται στο γραφικό χωριό Ταραμπάδος, όπου σώζονται περίπου 20 καλοδιατηρημένοι περιστερώνες, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Τήνου.
Στη βορειοδυτική άκρη του νησιού, ο Πάνορμος είναι το φυσικό λιμάνι της περιοχής των μαρμαράδων και ένα ήσυχο σημείο για βόλτα στα σοκάκια και φαγητό δίπλα στο νερό, μετά την επίσκεψη στον γειτονικό Πύργο.
Η Καρδιανή είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στην καταπράσινη πλαγιά του βουνού Πατέλες και είναι χαρακτηρισμένος παραδοσιακός οικισμός. Με τα πλακόστρωτα στενά, τις μαρμάρινες κρήνες και τη θέα στο Αιγαίο, είναι ένα από τα πιο γραφικά χωριά της δυτικής Τήνου και μια ωραία στάση στον δρόμο προς τα μαρμαροχώρια.
Τα Δύο Χωριά, χτισμένα αμφιθεατρικά στις πλαγιές του Κεχροβουνίου, οφείλουν το όνομά τους στην ένωση δύο μικρότερων οικισμών που συγχωνεύτηκαν. Είναι ένα από τα γραφικά χωριά της ενδοχώρας, με πλακόστρωτα σοκάκια και τρεχούμενα νερά.
Ο Φαλατάδος είναι από τα μεγαλύτερα χωριά της Τήνου. Εδώ λειτουργεί το Σπίτι του Σκίτσου, ένα ιδιαίτερο Μουσείο Γελοιογραφίας. Ο ασφαλτόδρομος που κάνει τον γύρο του χωριού προς τα βορειοανατολικά μπαίνει, μετά από ένα χιλιόμετρο, στους λεγόμενους «Γρανίτες Φαλατάδου», μια ιδιαίτερη περιοχή με μεγάλους βώλακες που μοιάζει με υπαίθριο γεωλογικό μουσείο και την οποία οι ντόπιοι παλιά αποκαλούσαν Κακόβολο.
Στην ίδια περιοχή βρίσκονται αμπελώνες και μικρά οινοποιεία, όπως το Τ-Οίνος και το Volacus Wine. Λίγο πιο πέρα, η Παναγιά Κακή Σκάλα γιορτάζει με πανηγύρι την 1η Σεπτεμβρίου, ενώ από εκεί ένα μονοπάτι κατεβαίνει σε περίπου μισή ώρα σε μια απομονωμένη παραλία με γκρίζα άμμο, με το παράξενο όνομα Σκλερ.
Στον Κάμπο της Τήνου λειτουργεί από το 2011 το Μουσείο Κώστα Τσόκλη, αφιερωμένο στο έργο του καλλιτέχνη, σε ένα ανακαινισμένο πρώην δημοτικό σχολείο και σε παρακείμενο κτίριο που προσέφερε η οικογένειά του. Το μουσείο προβάλλει εκ περιτροπής 45 έργα που ο καλλιτέχνης δώρισε στον Δήμο Τήνου.
Στον προαύλιο χώρο δεσπόζει η εγκατάσταση «Ο Άγιος Γεώργιος και ο Δράκος», στην πρώτη αίθουσα «Οι Άγιοι Φίλοι» του 1996, και στην κεντρική τρίτη αίθουσα το μνημειακό έργο με βιντεοπροβολή «Η Απρονοησία του Προμηθέα» του 2010. Στο κοντινό θεατράκι του Κουμάρου, όπου το καλοκαίρι γίνονται παραστάσεις και συναυλίες, δεσπόζει μια μεταλλική στήλη ύψους 20 μέτρων. Το μουσείο λειτουργεί εποχικά, συνήθως από τις αρχές Ιουνίου έως τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Στα βόρεια του νησιού, η Κολυμπήθρα είναι από τις πιο γνωστές παραλίες της Τήνου. Στην ουσία είναι δύο αντικριστές ακτές, η Μικρή και η Μεγάλη· η μεγάλη, εκτεθειμένη στους δυνατούς βόρειους ανέμους, είναι παράδεισος για τους surfers.
Δύο χιλιόμετρα ανατολικά της Χώρας απλώνεται ο Άγιος Φωκάς, μία από τις μεγαλύτερες παραλίες του νησιού, με οργανωμένα beach bar κοντά στην πόλη. Οι παραλίες της Τήνου, με την Κολυμπήθρα ως πιο χαρακτηριστική, αξίζουν ξεχωριστή περιήγηση, την οποία θα καλύψουμε αναλυτικά σε επόμενο οδηγό αφιερωμένο στις παραλίες του νησιού.
Η ενδοχώρα της Τήνου είναι γεμάτη μικρά χωριά που κρατούν την παράδοση και την εξαίρετη λαϊκή αρχιτεκτονική της. Πέρα από τα γνωστότερα, αξίζει να χαθείτε στα στενά οικισμών όπως ο Κουμάρος και η Ξυνάρα στους πρόποδες του Εξωμβούργου ή τα ορεινά χωριά γύρω από το Κεχροβούνι.
Ένα ακόμη σημείο για τους λάτρεις της ιστορίας είναι η Βουρνιώτισσα, σημαντικό ορθόδοξο προσκύνημα του νησιού που γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου· σύμφωνα με αρχεία που έχουν βρεθεί, πρέπει να κτίστηκε γύρω στο 1670, στην εποχή της Βενετοκρατίας. Όπου κι αν σταματήσετε, ψάξτε για τους περιστερώνες: είναι σκορπισμένοι σε όλο το νησί, σε απάνεμα ανοιχτά σημεία κοντά στο νερό.
Η Τήνος προσεγγίζεται με πλοίο, από τη Ραφήνα ή τον Πειραιά, σε περίπου 2 έως 4,5 ώρες. Το νησί δίνει τον καλύτερό του εαυτό από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο, ενώ τον Δεκαπενταύγουστο ζει τη μεγάλη του στιγμή με το προσκύνημα της Παναγίας. Για να γνωρίσετε τόσο τη Χώρα και τον ναό της Παναγίας όσο και τα μαρμαροχώρια, υπολογίστε τουλάχιστον τρεις ημέρες· αν θέλετε να προσθέσετε τις παραλίες και τα χωριά της ενδοχώρας, τέσσερις.
Για τη μετακίνηση μέσα στο νησί, ένα αυτοκίνητο ή μια μηχανή σάς δίνει την ελευθερία να φτάσετε σε δεκάδες χωριά και οικισμούς. Αν προτιμάτε το περπάτημα, η Τήνος διαθέτει ένα δίκτυο μονοπατιών περίπου 150 χιλιομέτρων που απλώνεται σε ολόκληρη την έκτασή της και ενώνει χωριά, περιστερώνες και ξωκλήσια. Και μην φύγετε χωρίς να δοκιμάσετε την ξακουστή κοπανιστή της Τήνου, το μαλακό τυρί με την πιπεράτη γεύση.
Οι περισσότεροι ταξιδιώτες επιλέγουν τη Χώρα για τη διαμονή τους, καθώς είναι κοντά στο λιμάνι και αποτελεί βολική βάση για όλα τα αξιοθέατα, ενώ αρκετοί προτιμούν κάποιο από τα παραδοσιακά χωριά για πιο ήσυχες διακοπές. Όποια περιοχή κι αν διαλέξετε, στην Τήνο οι επιλογές διαμονής ταξινομούνται ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας στην Travelmyth, ώστε να βρείτε αυτό που ταιριάζει σε εσάς.